روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٧٢ - ترجمه
باشد.[گفتهاند] [١]:اگر چيزى بودى كه قضا را غلبه كردى،چشم بد بودى.
و متكلّمان در اين خلاف كردند.ابو علىّ الجبّائىّ و ابو القاسم البلخىّ اين را انكار كردند و گفتند:اين را اصلى نيست،و رمّانيّ گفت:از اين امتناع نيست براى آنكه اجماع مفسّران است بر اين،و ميان عقلا و مسلمانان معروف و مجرّب است،و سيّد-رحمة اللّٰه عليه-روا مىدارد،و آنان كه روا نمىدارند گفتند [٢]:تفسير آيت آن است كه به نظر عداوت در تو مىنگرند.
قوله: لَمّٰا سَمِعُوا الذِّكْرَ ،چون قرآن مىشنوند،مىگويند:ما افصحه،و ما رأينا مثله،تا به چشم اصابت كنند او [٣]را،و چون از دل و اعتقاد خود خبر دهند گويند:ديوانه است،و اين كلام [٤]ديوانگان است.
وَ مٰا هُوَ إِلاّٰ ذِكْرٌ لِلْعٰالَمِينَ ،و نيست اين قرآن الّا يادگار و ياددهندۀ [٥]جهانيان،و گفتند:«ذكر»اى شرف للعالمين،كقوله: وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ [٦].
[١] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها:مىگويند.
[٣] .كا:ان،آد،گا:تو.
[٤] .آد،گا:اين ديوانه است و كلام.
[٥] .آد،كا+خداى،گا+براى خداى.
[٦] .سورۀ زخرف(٤٣)آيه ٤٤.