انا ابن الرّابعين من آل عمرو و فرسان المنابر من جناب
[أى] [١]أنا بن الآخذين ربع المال،يعنى انا بن الرّؤساء.حق‌تعالى [٢]در اسلام ربع با [٣]خمس كرد تا رسول را و اهل البيت و اقرباء او را از غنيمت خمس باشد،و آنچه خاصّ رسول است و آن فىء است كه جمله او را باشد و خويشان او را،چنان كه در اين آيت بيان كرد و اين را خمس نباشد.

و بدان كه زمينها بر چهار قسم است:زمينى آن است كه اهل او اسلام آرند بطوع و رغبت خود بى‌قتال [٤]،آن زمين ايشان ايشان [٥]را باشد،در دست ايشان رها كنند تا چنان كه خواهند[در آن] [٦]تصرّف مى‌كنند به بيع و شرى و هبه بر ايشان در آنچه حاصل آيد ايشان را از غلاّت عشر باشد يا نصف العشر.

و زمينى ديگر آن باشد كه به شمشير بستانند،جملۀ مسلمانان را باشد.

امام به آن‌كس دهد به مقاطعه كه او خواهد به چندانى كه صلاح داند،و آنچه حاصل شود ازآنجا صرف كند با مصالح مسلمانان.

و ضرب سيوم [٧]زمين صلح است،و آن زمين اهل جزيه باشد از اهل ذمّه،امام با ايشان مصالحه كند با آنچه صلاح داند از ربع و ثلث و كما بيش آن به حسب مصلحت،چون اسلام آرند صلح و جزيه از ايشان بيفتد،و حكم زمين ايشان حكم زمين آنان باشد كه بطوع اسلام آورده باشند،و اين از جزيه باشد كه امام بر ايشان نهد،خواهد بر سرايهاى ايشان و خواهد بر زمين ايشان.

و ضرب چهارم زمينى است كه اهلش بازگذارند و ازآنجا بروند،آن

[٦] [١] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[٢] .آد،كا،گا:حق.

[٣] .كا:يا.

[٤] .گا+يعنى فىء را.

[٥] .آد،كا،گا:ندارد.

[٧] .آد،گا:سيم.