روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٧ - ترجمه
و شافعى را در او دو قول است:يكى چنان كه ما گفتيم و اين قول جديد است.و قولى ديگر در قديم آن است كه حرام باشد،و آن مذهب ابو حنيفه است و اصحابش و مالك و احمد و اسحاق و اوزاعى.
امام نماز آدينه شايد تا [١]بنده باشد چون به شرايط امامت نماز باشد، و اگرچه نماز آدينه بر او واجب نبود،امّا چون صالح باشد اين كار را و اين تكلّف بكند روا باشد،و ابو حنيفه و شافعى همين گفتند،و مالك گفت:روا نباشد.امام نشايد تا فاسق باشد[ابو حنيفه و بيشتر فقها هم اين گفتند.شافعى گفت:روا باشد،امّا] [٢]كودك نابالغ به او نماز آدينه منعقد نشود،و شافعى را در او دو قول است،و[در اين باب] [٣]مسائل بسيار است-و اين [٤]قدر كفايت است [٥].
فَاسْعَوْا إِلىٰ ذِكْرِ اللّٰهِ ،مفسّران خلاف كردند بعضى گفتند:مراد به«سعى» نه تاختن است،بل مراد تشاغل و رفتن است و كارها رها كردن،چه اگر وقت باشد و تأنّى [٦]رود به سكينه و وقار اولىتر بود،جز آن است كه اين بر اطلاق نتوان گفت [٧]،براى آنكه خداى تعالى آن[امر] [٨]به نداى منادى بازبست،و نداى منادى بر دو ضرب باشد:امّا پيش از وقت بود اعلام را،و امّا در وقت نماز بود حضور را.و چون نداى دوم باشد يا خود منادى يكبار ندا كند.و اعلام به بانگ نماز در وقت جلوس امام بر منبر آنكس كه آن ندا شنود واجب است او را تاختن [٩][كردن] [١٠]تا نماز از او فوت نشود،يا مستحب است تا خطبه از او
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:كه.
[١٠] [٨] [٣] [٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٤] .آد و ديگر نسخه بدلها:اين جا بر اين.
[٥] .آد و ديگر نسخه بدلها:كفايت كرده شد.
[٦] .آد و ديگر نسخه بدلها:به تأنّى.
[٧] .اساس:گفتند،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٩] .اساس:تأخير،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.