روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣٢ - ترجمه
وَ إِذْ قٰالُوا اللّٰهُمَّ إِنْ كٰانَ هٰذٰا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنٰا حِجٰارَةً مِنَ السَّمٰاءِ أَوِ ائْتِنٰا بِعَذٰابٍ أَلِيمٍ [١] .
آنگه گفت:بگو يا محمّد اين كافران را كه تمنّاى هلاك تو مىكنند و متربّصاند و منتظر هلاك تو را،بگوى ايشان را كه: أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَهْلَكَنِيَ اللّٰهُ وَ مَنْ مَعِيَ أَوْ رَحِمَنٰا ،مىبينيد،يعنى مىدانيد كه اگر خداى تعالى هلاك كند مرا [٢]و آنان را كه با منند يا بر ما رحمت كند. فَمَنْ يُجِيرُ الْكٰافِرِينَ مِنْ عَذٰابٍ أَلِيمٍ ،كيست كه كافران را پناه دهد از عذاب دردناك،يعنى مرگ[من] [٣]و هلاك من شما را از عذاب بنرهاند.بعضى[٦٤-ر]دگر گفتند معنى آن است كه:اگر خداى تعالى خواهد تا ما را عذاب كند يا بر ما رحمت كند،حكم او راست و ما منقاد اوييم و از عذاب او ترسانيم-با آنكه مؤمنيم و با او ايمان داريم-شما را كه كافرانيد با كفر كه حمايت خواهد كردن؟اين معنى قول عبد اللّٰه عبّاس است و ابن كيسان.
قُلْ هُوَ الرَّحْمٰنُ آمَنّٰا بِهِ وَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنٰا ،بگو[كه] [٤]او خداوند [٥]بخشاينده است،ما به او ايمان آورديم و بر او توكّل كرديم[در همه باب] [٦]. فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِي ضَلاٰلٍ مُبِينٍ ،كسايى خواند به«يا»على المغايبة،و باقى قرّاء به«تا» خطاب،بدانيد كه كيست كه او در گمراهى است ظاهر،ما يا شما؟ قُلْ أَ رَأَيْتُمْ ،بگو اى محمّد بينيد شما كه اگر آب شما به زمين فروشود.و قوله:[غورا]، [٧]أراد غائرا،مصدرى است در جاى اسم فاعل.كلبى و مقاتل گفتند [٨]:مراد آب زمزم است و چاه ميمون حضرمىّ،و [٩]آن چاهى عادى است
[١] .سورۀ انفال(٨)آيۀ ٣٢.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها+و من معى.
[٦] [٤] [٣] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٥] .آد و ديگر نسخه بدلها:خداى.
[٧] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها از قرآن مجيد افزوده شد.
[٨] .آد،كا+كه.
[٩] .اساس:گفت،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.