روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٠ - ترجمه

كه [١]تو را مى‌كنند با دين خود و خدايان [٢]خود [٣].

آنگه گفت[٦٧-ر]: [وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ] [٤]،ايشان مى‌خواهند كه تو چون ايشان باشى،مداهنه كنى تا ايشان مداهنه كنند.عطيّه و ضحّاك گفتند:

يعنى [٥]لو تكفر فيكفرون،و مثله قوله تعالى: وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمٰا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوٰاءً [٦].

عبد اللّٰه عبّاس گفت:مى‌خواهند كه تو رخصت دهى تا ايشان نيز رخصت دهند.كلبى گفت:مى‌خواهند تا تو با ايشان بسازى تا ايشان[نيز] [٧]با تو بسازند.

حسن گفت:مصانعه كنى [٨]در دين تا ايشان نيز مصانعه كنند.زيد أسلم گفت:

منافقى كنى تا ايشان نيز منافقى كنند،ابن كيسان گفت:مقارنه كنى تا ايشان نيز همان كنند،و اقوال متقارب المعنى است [٩]،يعنى تشديد و مضايقه نكنى تا ايشان نيز با تو سختى نكنند [١٠].

وَ لاٰ تُطِعْ كُلَّ حَلاّٰفٍ مَهِينٍ ،گفت:و طاعت مدار هر سوگند خوارى را به باطل.گفتند:وليد بن مغيره را خواست،و گفتند:أسود بن عبد يغوث را،و گفتند:

أخنس بن شريق را. مَهِينٍ ،أى حقير ضعيف.عبد اللّٰه گفت: مَهِينٍ ،أى كذّاب.

قتاده گفت:كثير الشّرّ،بسيار بدى باشد.