وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللّٰهِ وَ يَعْمَلْ صٰالِحاً ،هركه او ايمان آرد به خداى و عمل صالح كند [١]،او را بهشتهايى بود كه در زير[٤٨-ر]درختان او جويها مى‌رود.مدنيان و شاميان خواندند[در اين سوره و] [٢]در سورۀ طلاق:(نكفر،و ندخله)،به«نون»،و باقى قرّاء به«يا». خٰالِدِينَ فِيهٰا أَبَداً ،در آنجا مخلّد و مؤبّد باشند. ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ،آن ظفرى بزرگوار است.

وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآيٰاتِنٰا ،گفت:و آنان كه كافر شدند و آيات من [٣][به] [٤]دروغ داشتند. أُولٰئِكَ أَصْحٰابُ النّٰارِ ،ايشان اهل دوزخ باشند.

خٰالِدِينَ فِيهٰا ،در آنجا مخلّد و جاويدان [٥]باشند. وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ،و بد جايى است آنجا.

مٰا أَصٰابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلاّٰ بِإِذْنِ اللّٰهِ ،آنگه بر سبيل تسلّى و دلخوشى اصحاب مصائب گفت:هيچ مصيبت نرسد شما را الّا به فرمان خداى، يعنى آنچه به خداى تعلّق دارد از بيمارى و سختى و تنگى،و قيل:بعلم اللّٰه.

و چون«اذن»را به علم تفسير كنند،عام شود فعل خداى و جز آن در او [٦]داخل بود.ابو ظبيان گفت:مصحفها بر علقمة بن قيس عرض مى‌كردم،به اين آيت رسيدم،گفتم:چه معنى دارد؟گفت معنى آن است كه:هركس را كه مصيبتى رسد از قبل خداى تعالى،چون داند كه صلاح او در آن است رضا دهد و تسليم كند،فهذا معنى قوله: يَهْدِ قَلْبَهُ ،دلش را هدايت[دهد] [٧]، يعنى توفيق رضا و تسليم.ابو بكر ورّاق گفت معنى آن است كه:هركس كه ايمان دارد عند [٨]نعمت و بداند كه آن از فضل خداست،دل او را هدايت

[١] .كا+ وَ يُدْخِلْهُ جَنّٰاتٍ .

[٤] [٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[٣] .آد،گا:ما را،كا:مرا.

[٥] .آد،گا:مؤبّد،كا:جاودان.

[٦] .آد و ديگر نسخه بدلها:جز او در آن.

[٧] .اساس:ندارد،با توجّه به آد،كا افزوده شد.

[٨] .آد و ديگر نسخه بدلها:نزد.