روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١٨ - ترجمه
بكردن [١]،چون نماز گزارده [٢]باشيد،اگر خواهيد در زمين پراگنده شويد.و اين لفظ اگرچه به صورت امر است [٣]،مراد به او اباحت است،و مثله قوله: وَ إِذٰا حَلَلْتُمْ فَاصْطٰادُوا [٤]،يعنى اگر خواهيد.و بعضى فقها گفتند:امر از پس حظر اقتضاى اباحت كند و اطلاق حظر،و اين مذهب بيشتر متكلّمان است در اصول الفقه با [٥]آنكه مذهب ايشان چنان است كه:اگر حظر [٦]مقدّم نباشد برآن امر،آن امر [٧]واجب[بود] [٨]،و مذهب درست آن است كه حكم امر چون از پس حظر آيد،هم آن [٩]حكم دارد كه بىحظر باشد اگر مبتدأ بر وجوب بود يا بر ندب يا بر وقف،[پس آن حظر] [١٠]همان حكم دارد و تقدّم حظر را در تغيير حكم او اثر نيست،و دليل بر صحّت اين مذهب آن است كه امر دليل آنچه كند براى امرى كند كه راجع به او بود،چون صيغۀ[او] [١١]متغيّر نيست بعد الحظر بايد تا حكم او متغيّر نباشد،خصوصا به نزديك آنان كه امر [١٢]امر گويند لصيغته و صورته [١٣].
ديگر آنكه تحريم عقلى[از تحريم سمعى مؤكّدتر است،چون دانستيم كه مىشايد كه از پس حظر عقلى] [١٤]آيد و اقتضاى وجوب كند،چرا نشايد كه از پس حظر سمعى آيد و اقتضاى وجوب يا ندب كند.ديگر آنكه بيشتر
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:تا نماز نكردهايد.
[٢] .اساس و همۀ نسخه بدلها:گذارده/گزارده.
[٣] .آد،گا+امّا.
[٤] .سورۀ مائده(٥)آيۀ ٢.
[٥] .اساس:به،با توجّه به كا و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٦] .اساس:خطبه،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .اساس:امداد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٤] [١١] [١٠] [٨] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٩] .آد و ديگر نسخه بدلها:همان.
[١٢] .كذا:در اساس و همۀ نسخه بدلها،چاپ شعرانى(١٥٧/١١)+را.
[١٣] .اساس:صورت،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.