روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٩ - ترجمه
كا كافرانند كه از شما مفتون كيست.مفسّران در معنى و وجه او خلاف كردند.
بعضى گفتند:مراد به«مفتون»فتنه است،يعنى جنون و ديوانگى.مفعول در جاى مصدر نهاده،كقولهم:ما لفلان معقول و ماله مجلود،أى عقل و جلد،و قال الرّاعي:
حتّى اذا لم يتركوا لعظامه
لحما و لا لفؤاده معقولا
[أى عقلا] [١]،يعنى بدانى تو و ايشان كه ديوانگى به كيست و ديوانه كدام است از ميان شما،و اين معنى قول ضحّاك است و روايت عوفى از عبد اللّٰه عبّاس.بعضى ديگر گفتند:«با»به معنى«في»است،أى في أيّكم المفتون،أي المجنون.بدانيد كه ديوانه در ميان شما كيست،و مراد به«مفتون»ديوانه [٢]است كه شيطان او را به فتنه آورده باشد،و اين معنى قول مجاهد است.بعضى ديگر گفتند:«با»زياده است،كقوله: تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ [٣]،و قوله: عَيْناً يَشْرَبُ بِهٰا عِبٰادُ اللّٰهِ [٤]، و قال الرّاجز:
نحن بنو جعدة اصحاب الفلج
نضرب بالسّيف و نرجوا بالفرج
أي نرجوا الفرج.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ،گفت:خداى تعالى عالمتر است به آنكس كه از راه او گمراه باشد [٥]و او عالمتر است به آنان كه بر راه راست باشند.
فَلاٰ تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ ،آنگه[خطاب كرد با] [٦]رسول و امّت در آن داخل [٧]، گفت:فرمان مبر اين كافران را كه تكذيب مىكنند تو را و آيات مرا در وعدهاى
[٦] [١] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .كا،گا:مجنون.
[٣] .سورۀ مؤمنون(٢٣)آيۀ ٢٠.
[٤] .سورۀ دهر(٧٦)آيۀ ٦.
[٥] .آد و ديگر نسخه بدلها:شد.
[٧] .اساس:گفت و ما نيز در مدارا داخليم،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.