روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٦ - ترجمه

عليهم حيث قالوا: مُعَلَّمٌ مَجْنُونٌ [١].و قوله: بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ [٢]،گفتند:مراد به اين نعمت نبوّت است،يعنى نبوّت ربّك،يعنى تو[به نبوّت] [٣]ديوانه نباشى،و خداى تعالى بر تو نعمت كرده است به نبوّت،و قيل:بعصمة ربّك،و قيل:

بحمد اللّٰه [٤]،و گفتند:مراد [٥]آن است [٦]ما انت بمجنون و النّعمة فى ذلك لربّك، چنان كه [٧]:سبحانك اللّهمّ و بحمدك،أى و لحمدك [٨].

قولى ديگر آن است كه:ما أنت مع نعمة [٩]ربّك بمجنون،يعنى با آن‌كه ديوانگى نعمت است از خداى تعالى ازآنجا كه مصلحت است و اعتبار در دين و برآن اغراض بسيار است با اين كه تعلّق دارد به جنون،تو ديوانه نه‌اى [١٠]، يعنى با آن‌كه ديوانگى عيب نيست و از خداى تعالى نعمتى است،تو ديوانه نه‌اى [١١].

وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْراً غَيْرَ مَمْنُونٍ ،و تو را مزدى خواهد بودن ناكاسته نامنقطع، من قولهم:حبل ممنون [١٢]،أى منقطع أى [١٣]غير منين.

وَ إِنَّكَ لَعَلىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ [٦٦-پ]،و تو بر خوى بزرگوارى.عبد اللّٰه عبّاس گفت و مجاهد:أى على دين عظيم،تو بر دينى بزرگوارى.حسن گفت:خلق رسول آداب قرآن بود.و عائشه را پرسيدند از خلق رسول- صلّى‌اللّٰه