روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣١ - ترجمه

منافقان بيرون نروند و يارى نكنند ايشان را. [وَ لَئِنْ نَصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَّ الْأَدْبٰارَ ثُمَّ لاٰ يُنْصَرُونَ ،و اگر نصرت كنند ايشان را پشت بر كنند و به هزيمت بروند،آنگه] [١]نصرت نكنند ايشان را از قبل خداى-جلّ جلاله.

آنگه گفت: لَأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِي صُدُورِهِمْ مِنَ اللّٰهِ ،شما كه مؤمنانيد،به ترس در دل ايشان بيشتريد از خداى،يعنى از شما بيشتر ترسند [٢]كه از خداى.

ذٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاٰ يَفْقَهُونَ ،اين براى آن است كه ايشان مردمانى‌اند كه چيزى ندانند.

لاٰ يُقٰاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً إِلاّٰ فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ ،گفت:اين جهودان با شما كارزار [٣]نكنند الّا در شهرهاى حصين از حصارها و جايهاى محكم،و به صحرا بيرون نيايند بر عادت عرب. أَوْ مِنْ وَرٰاءِ جُدُرٍ ،يا از پس ديوارها.ابن كثير و ابو عمرو خواندند و عبد اللّٰه عبّاس و مجاهد [٤]:«من وراء جدار»به«الف»على لفظ الواحد،و باقى قرّاء«جدر»به ضمّ«جيم»و«دال»على لفظ الجمع،و از بعضى مكّيان روايت كردند:«جدر»به فتح«جيم»و سكون«دال». بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ ،شجاعت و صولت در ميان ايشان سخت است،يعنى تا با يكديگر باشند لاف زنند و به زبان شجاعت گويند.چون [٥]بيرون آيند از ايشان ضعيف‌تر و بددل‌تر نباشد [٦]. تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً ،تو پندارى يكى‌اند و مجتمع‌اند و با يكديگر موافق‌اند،و به خلاف اين است [٧]كه دلهاى پراگندۀ [٨]مخالف دارند.

قتاده گفت:اهل باطل چنين باشند،مختلف الأهواء و الكلمات باشند.