روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٣ - ترجمه
عطا گفت:اگر بر ده ميل باشند واجب باشد كه حاضر آيند،و اگر بيشتر باشند واجب نبود.زهرىّ گفت:اگر بر شش ميل باشند واجب باشد كه حاضر آيند،و اگر بيشتر باشد واجب نباشد،و اين [١]مذهب ماست.ربيعه گفت:اگر بر چهار ميل باشند واجب بود،و اگر بيشتر بود نه.ليث و مالك گفتند:اگر بر سه ميل باشند حاضر آيند واجب باشد،اگر مسافت بيشتر باشد واجب نباشد.
و وجوب نماز آدينه ساقط شود از نه كس:پيرى پير،و طفلى كوچك،و از زنان و كودكان و بندگان و از مسافران،و از نابينا و لنگ و بيمار،و آنكه از خانۀ او تا به جامع دو فرسنگ[بيشتر] [٢]باشد،جز آنكه اينان را همه بر جاى خود نماز پيشين چهار ركعت لازم باشد ايشان را جز طفل را كه بر او تكليف نيست.و مذهب شافعى آن است كه از پنج كس بيوفتد:زنان و كودكان و بندگان و بيماران و مسافران،و به نزديك ابو حنيفه از اهل سواد بيوفتد.در يك شهر دو جاى نماز آدينه نشايد كردن به نزديك ما و شافعى.و [٣]محمّد بن الحسن گفت:روا باشد،و ابو يوسف گفت:آنگه روا باشد كه شهر بر دو جانب باشد،و به هر جانبى مسجدى و امامى باشد[٤٠-ر]و به نزديك ما ميان دو جامع بايد تا سه ميل باشد كه يك فرسنگ بود يا بيشتر.و به نزديك ما مستحب آن است كه سنّت نماز آدينه از پيش [٤]فريضه بگزارند [٥]جمله،و آن بيست ركعت است،و چهار ركعت زياده بر سنّت ديگر روزها.
و از حضرت امام رضا-عليه التّحيّة و الثّناء [٦]-روايت كردند كه:چون
[١] .آد،گا+مانند.
[٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٣] .آد و ديگر نسخه بدلها:امّا.
[٤] .آد و ديگر نسخه بدلها+از.
[٥] .اساس و همۀ نسخه بدلها:بگذارند/بگزارند.
[٦] .آد،گا:از امام رضا-عليه السّلام،كا:از رضا-عليه السّلام.