روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٧٠ - ترجمه

بيايى و نظر بر محمّد افگنى،باشد كه چشم تو بر [١]او رسد.او بيامد و رسول -صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-قرآن مى‌خواند،و [٢]برابر رسول-عليه افضل الصّلوات-باستاد و ساعتى در او مى‌نگريد و انديشه مى‌كرد و هيچ شك نكرد در آن‌كه رسول به چشم او زده شود،اين بيت [٣]انشاء كرد [٤]:

قد كان قومك يحسبونك سيّدا و إخال أنّك سيّد معيون
أى مصاب بالعين،حق‌تعالى رسول را از چشم بد او نگاه داشت و اين آيت فرستاد: وَ إِنْ يَكٰادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصٰارِهِمْ ،«ان»مخفّفه است از ثقيله،و براى آن«لام»در خبر او بازآمد كه اين«لام»ملازم باشد با«ان»مخفّفه، و التّقدير:و انّه أى انّ الشّأن،نزديك است كه آن كافران تو را به چشم بد اصابه كنند [٥].و قوله: لَيُزْلِقُونَكَ ،تو را ازالت كنند و بخيزانند [٦].و اعمش و عيسى در شاذّ خواند:«ليزهقونك»،و اين قرائت عبد اللّٰه مسعود و عبد اللّٰه عبّاس است.

و گفتند معنى آن‌كه:ليهلكونك،تو را به هلاك كنند من الزّهوق و هو البطلان و الزّوال،و أزهقه اذا ابطله و ازاله،و منه قوله: إِنَّ الْبٰاطِلَ كٰانَ زَهُوقاً [٧]،و اهل مدينه خواندند:«ليزلقونك»بفتح الياء و هما لغتان،يقال:زلقه و ازلقه بمعنى،و عبارات مفسّران در تفسير[اين] [٨]لفظ مختلف است و معنى متقارب.

عبد اللّٰه عبّاس گفت:«ينفذونك»،چشم بد بر تو بگذرانند من قولهم:

زهق السّهم و زلق اذا نفذ [٩].كلبى گفت:«يصرعونك»،بيفگنند تو را،حيّان گفت:برگردانند تو را از آنچه تو بر آنى از اداى رسالت.عطيّه گفت:«يرمونك»،