روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨ - ترجمه
مقدّم بود بر صحابه و از هيچكس در اين دو خصلت بازنگفتند كه از او،تا در خبر است كه:يك روز اعرابى [١]بر او سؤال كرد،او و كيل را گفت:
اعط الاعرابىّ ألفا، اعرابى را هزار [٢]بده.گفت از زر دهم [٣]يا از سيم؟گفت:
كلاهما عندي حجران فاعط الاعرابىّ انفعهما له گفت:هر دو به نزديك من سنگ است [٤]،اعرابى را آن ده كه او را نافعتر بود،امّا قتال كس خلاف نخواهد كردن،پس آيت اگر تخصيص كنند به قومى دون قومى آنچه مضمون اوست به او لايقتر است ازآنكه به ديگر كس.
آنكه گفت:اينان نيز كه پس از فتح نفقه و قتال كردند بىنصيب نيستند، هركس حظّ خود دارد. وَ كُلاًّ وَعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنىٰ ،گفت:همه را وعده داد خداى به آن نيكوتر از آنچه كرده باشند.و«حسنى»تأنيث احسن باشد. وَ اللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ،خداى تعالى به آنچه شما مىكنيد داناست تا جزا دهد شما را بدانچه مىكنيد.
مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضاً حَسَناً ،آنگه تحريض كرد خلق را بر انفاق و زكات و صدقه و نفقه،گفت:كيست آنكه قرض دهد به خداى تعالى قرضى نيكو؟آن دادن تو را قرض خواند تا بدانيد كه جزاى آن واجب است [٥]بهمنزلۀ [٦]جزاى دين و گزاردن قرض،آنگه بيان كرد كه:از يك روى با قرض ماند و آن وجوب قضاست،و از يك روى با تجارت ماند كه يكى را ده عوض باشد و هفتاد هفتصد [٧]،گفت:خداى دادن آن را مضاعف كند و او را مزدى و ثوابى باشد با كرامت.
[١] .آد:اعرابى.
[٢] .آد،كا،گا+دينار.
[٣] .اساس:يا از درم،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٤] .آد،كا،گا+امّا.
[٥] .آد،كا،گا:بدانيد كه آن را جزا خواهد بود.
[٦] .آد،كا،گا:قضاى.
[٧] .آد،گا+فيضاعفه له.