روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦ - ترجمه

ايمان آريد [١].[و در آيه دليل است بر بطلان جبر،چه از حكيم نيكو نباشد كه كافر را منع كند از ايمان به خلق قدرت موجبۀ كفر و سلب قدرت موجبۀ ايمان.آنگه گويد: مٰا لَكُمْ ،چه بوده است شما را كه ايمان نمى‌آريد] [٢].

هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلىٰ عَبْدِهِ آيٰاتٍ بَيِّنٰاتٍ ،آنگه گفت:او آن خداست كه بر بندۀ خود يعنى محمّد-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-فروفرستاد آياتى و علاماتى و دلايلى روشن. لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُمٰاتِ إِلَى النُّورِ ،تا برون آرد شما را از تاريكى به روشنايى.خلاف كردند در آن‌كه فعل اخراج[را] [٣]اسناد با كيست!بعضى گفتند:راجع است با خداى تعالى-جلّ جلاله-و گفتند:راجع است با رسول- صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-و هر دو محتمل است و نيكو. وَ إِنَّ اللّٰهَ بِكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ،و خداى تعالى به شما مهربان و رحيم است.

وَ مٰا لَكُمْ ،[«ما»هم استفهاميّه است] [٤]آنگه گفت هم بر سبيل تقريع و ملامت: وَ مٰا لَكُمْ [٥]چيست شما را و چه افتاده است شما را كه نفقه نكنيد [٦]در سبيل خداى و آن جهاد است [٧]و وجوه مصالح دينى و ابواب برّ او [٨]. وَ لِلّٰهِ مِيرٰاثُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ ،و خداى را ميراث آسمانها و زمينها،يعنى اهل آسمانها و زمين كه بميرند همه،خداى تعالى باقى باشد.آنگه بيان كرد فضل سابقان را، گفت: لاٰ يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ ،راست نباشد [٩]آنان كه نفقه كنند پيش از فتح.بيشتر مفسّران گفتند:مراد فتح مكّه است،و شعبى گفت:مراد صلح حديبيّه است براى آن‌كه در خبر آمد كه رسول را-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-گفتند:صحابه [١٠]بر صلح حديبيّه كه اين فتح است؟گفت:آرى فتحى