روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩١ - ترجمه

باشند [١]،و اگر يك حلقۀ او بر كوه نهند گداخته شود از گرماى آن.

إِنَّهُ كٰانَ لاٰ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ الْعَظِيمِ ،آنگه[خداى تعالى] [٢]بيان كرد كه:اين عذاب به اين سختى بر او براى آن باشد كه او به خداى بزرگوار ايمان ندارد.

وَ لاٰ يَحُضُّ عَلىٰ طَعٰامِ الْمِسْكِينِ ،و تحريض و حث نكند خود را و مردمان را بر آنكه درويش را طعام دهند [٣].

فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هٰاهُنٰا حَمِيمٌ [٤] ،گفت:او را اين جا خويشى و دوستى نباشد كه به فرياد او رسد،و گفتند:اشتقاق«حميم»كه خويشاوند باشد از آب گرم است،يعنى براى او گرم شود و خشم گيرد،و گفتند:دلش بر او گرم شود و بسوزد [٥].

وَ لاٰ طَعٰامٌ إِلاّٰ مِنْ غِسْلِينٍ ،و آن زرد آب و خون و ريم اهل دوزخ باشد كه از اندام ايشان فروشسته شود،پندارى غسالۀ ايشان است كه از قروح و جروح ايشان مى‌آيد.ضحّاك و ربيع گفتند:درختى است كه خورش اهل دوزخ باشد.

لاٰ يَأْكُلُهُ إِلاَّ الْخٰاطِؤُنَ ،از آن طعام نخورند الّا خطاكنندگان و گناهكاران، و گفتند:مراد كافرانند كه أخطئوا الصّراط المستقيم،كه ايشان راه راست خطا كرده باشند.

فَلاٰ أُقْسِمُ ،آنگه گفت:قسم نكنم و سوگند نخورم [٦]به آنچه شما مى‌بينيد [و به آنچه شما نمى‌بينيد] [٧]،يعنى به جملۀ كائنات و موجودات،و گفتند:به دنيا