روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٧ - ترجمه

خبر دهند شما را به آنچه ياد كرده‌ايد [١]از نيك و بد،و جزا دهند شما را برآن [٢]،و اين بر خداى آسان است.

آنگه امر كرد ايشان را و فرمان مجدّد كرد بر ايشان به ايمان،گفت: فَآمِنُوا بِاللّٰهِ وَ رَسُولِهِ ،ايمان آريد به خداى و پيغمبرش [٣]،و آن نور كه خداى تعالى فرستاده است-و آن قرآن است-براى آنش نور خوانند كه خلقان را به آن هدايت كنند در ظلمات كفر،چنان كه به نور هدايت كنند در ظلمات مسافت [٤]. وَ اللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ،و خداى به آنچه شما مى‌كنيد داناست.

آنگه تهديد كرد ايشان را به احوال و اهوال قيامت گفت: يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ لِيَوْمِ الْجَمْعِ ،ياد كن آن روز كه جمع كند شما را براى روز جمع، يعنى [٥]روز قيامت.عامّۀ قرّاء خواندند«يجمعكم»به«يا»،اعتبارا بقوله:

فَآمِنُوا بِاللّٰهِ ،و قوله: وَ اللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ،و خداى به آنچه شما مى‌كنيد داناست.و يعقوب خواند:«نجمعكم»،به«نون»اعتبارا لقوله: وَ النُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنٰا .

ذٰلِكَ يَوْمُ التَّغٰابُنِ ،آن،روز [٦]تغابن است [٧].و«تغابن»تفاعل باشد از غبن، و آن فوت حظّ و مراد باشد.و ابو هريره روايت كرد تفسير اين آيت از رسول- صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-كه او گفت:هيچ بنده‌اى نباشد از محسن و مسيء و دوزخى و بهشتى و الّا روز قيامت حسرت خورند و تغابن،بدكردار به آن‌كه چرا بد كرد،و نيكوكار به آن‌كه چرا بيشتر نكرد.