روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣٠ - ترجمه

فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النّٰارِ [١] ،و

قال [٢]-عليه السّلام: و هل يكبّ النّاس على مناخرهم الّا حصائد السنتهم، قال [٣]و نظيره من الكلام قولهم:أقشع السّحاب و قشعه اللّٰه.و نصب«مكبّا»بر حال است،قال الأعشى:

مكبّا على روقيه يحفر عرقها [٤] على ظهر عريان الطّريقة اهيما
و در معنى آيت دو وجه گفتند:يكى آن‌كه معنى آيت مثل [٥]است كه خداى تعالى زد كافر [٦]را و مسلمان [٧]را،كافر [٨]را تشبيه كرد به آن‌كه او در رفتن به روى فتاده [٩]باشد [١٠]،و مؤمن را به آن‌كه بر راه راست رود و همۀ عقلا دانند كه اين بهتر باشد از آن و مهتدى‌تر.

قتاده گفت:مراد آن باشد كه روز قيامت كافر [١١]را برانگيزند بر روى به دوزخ شونده [١٢]،و مؤمن به قدم خود بر صراط مى‌رود كالبرق الخاطف،و بر اين قول،«صراط مستقيم»بهشت باشد.

آنگه در تذكير نعمت آمد [١٣]: قُلْ ،يا محمّد بگوى: هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ ،او آن خداست كه بيافريد شما را،و [١٤]شما را چشم و گوش داد و دل داد تا به چشم ببينيد و به گوش بشنويد و به دل بدانيد.آنگه گفت: قَلِيلاً مٰا تَشْكُرُونَ ،اندك شكر مى‌كنيد.و«ما»را دو وجه باشد:يكى آن‌كه مصدرى باشد،و التّقدير قليلا شكركم و نصب«قليلا»بر حال باشد،و روا بود كه«ما»زياده بود و«قليلا»