روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٨ - ترجمه
فَإِذٰا هِيَ تَمُورُ ،كه تو بينى مىجنبد،اين قول حسن است.ضحّاك گفت:
مىگردد و اهلش را مىگرداند،يعنى زمين.ابن كيسان گفت:فرومىبرد [ايشان را] [١].
أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّمٰاءِ ،يا ايمن شدهايد ازآنكه [٢]در آسمان است-برآن تأويلها كه رفت. أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حٰاصِباً ،[كه فروفرستد بر شما بادى سخت كه سنگريزه آرد،چنان كه فرستاد بر قوم لوط فى قوله: إِنّٰا أَرْسَلْنٰا عَلَيْهِمْ حٰاصِباً [٣]] [٤].
فستعلمون،بدانيد آنكه [٥]عذاب من چگونه باشد،و قيل:«نذيري»أى انذاري بالعذاب،ترسانيدن من به عذاب چگونه باشد! وَ لَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَكَيْفَ كٰانَ نَكِيرِ ،[گفت] [٦]:تكذيب كردند آنان كه پيش از اينان [٧]بودند پيغمبران را و ايشان را باور نداشتند. فَكَيْفَ كٰانَ نَكِيرِ ،چگونه بود انكار من بر ايشان بر [٨]عذاب.و اختلاف قرّاء در اثبات«يا»و حذفش را در اخوات [٩]اين لفظ برفته است كه بعضى«يا»بياوردند[به اصل] [١٠]و بعضى به كسره [١١]اكتفا كردند.
أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صٰافّٰاتٍ ،آنگه حقتعالى بر سبيل تذكير نعمت گفت:نمىبينند اين كافران مرغان را كه از بالاى سر ايشان در هوا معلّق و بال گسترده مىپرند [١٢]،و گاه بال فراهم گرفته،گاه به صفيف مىپرند و گاه به دفيف [١٣]،و ايشان را در هر دو حال كس نمىدارد جز خداى تعالى ازآنكه
[١٠] [٦] [٤] [١] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها:از خدايى كه.
[٣] .سورۀ قمر(٥٤)آيۀ ٣٤.
[٥] .آد،گا:آنگه كه.
[٧] .آد،گا:پيش ايشان.
[٨] .اساس:و،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٩] .اساس:اخوان،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١١] .آد و ديگر نسخه بدلها:كسر.
[١٢] .آد و ديگر نسخه بدلها+و يقبضن.
[١٣] .آد،كا:طفيف.