روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٦ - ترجمه

حال او خبر ندارد.هاتفى آواز داد از گوشه‌اى كه [١]: أَ لاٰ يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ .

هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولاً ،او آن خداست كه زمين را در زير قدم شما مذلّل و مسخّر كرد تا شما چنان كه خواهيد در وى مى‌رويد و مى‌آييد و مى‌نشينيد و مى‌خسپيد. فَامْشُوا فِي مَنٰاكِبِهٰا ،برويد در دوشهاى زمين.عبد اللّٰه عبّاس گفت:مراد كوههاست.ضحّاك گفت:مراد پشته‌هاست [٢].مجاهد گفت:

مراد راهها و فجاج است.كلبى گفت [٣]:اطراف زمين است.و اصل«منكب»از نكوب باشد و آن عدول باشد،و المنكب المعدل،و منه الرّيح النّكباء،و نكب فلان عن الطّريق و تنكّب إذا عدل ناحية.

وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ ،صورت هر دو امر است[و] [٤]مراد اباحت،و بخوريد از روزى او،[و] [٥]آيت دليل است بر آنكه روزى[خدا] [٦]جز حلال نباشد براى آن‌كه حرام ممنوع و منهىّ عنه است نه مأمور به باشد نه مباح. وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ ،و با اوست زنده كردن خلقان.

أَ أَمِنْتُمْ ،ابن كثير خواند:«و امنتم»به«واو»در حال وصل از ضمّه راى [٧]«نشور»واوى سخت [٨]بخواند،و كوفيان و شاميان به دو همزه خواندند بر اصل خود،و باقى قرّاء به تخفيف همزۀ اوّل و تليين دوم.و اصل«أأمنتم»است [٩]به لفظ استفهام است و معنى تهديد،و گفت:ايمن شده‌ايد [١٠]ازآن‌كه در آسمان است،