روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٨٤ - ترجمه
گفت:حاملان عرش امروز چهارند،و در روز قيامت مدد كنند ايشان را به چهار ديگر تا هشت شوند.أحنف بن قيس روايت كرد از عبّاس بن عبد المطّلب در اين آيت: وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمٰانِيَةٌ ،گفت:
هشت فرشته باشند به [١]صورت بز كوهى.و در خبر است كه:هر فرشته را چهار روى باشد،رويى چون روى آدمى،و رويى چون روى شير،و رويى چون روى گاو،و رويى چون روى كركس.به هر روى از خداى روزى آن جنس مىخواهند.به روى آدمى روزى آدميان مىخواهند،و به روى شير روزى سباع مىخواهند،و به روى گاو روزى بهايم مىخواهند،و به روى كركس روزى مرغان.و اميّة بن الصّلت اين معنى در شعر خود بيان كرد [٢]قوله-شعر:
رجل و ثور تحت رجل يمينه
و النّسر للاخرى [٣]و ليث مرصد
و الشّمس تصبح كلّ آخر ليلة
حمراء مطلع لونها يتورّد
تأبى فما تبدو لنا في رسلها
الّا معذّبة و الّا تجلد
و گفتند رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-اين بيتها بشنيد،گفت:
صدق،راست گفت اين شاعر.و از علىّ بن الحسين زين العابدين-عليه الصّلاة و السّلام-روايت كردند كه او گفت:خداى تعالى عرش بيافريد چهارم چيز، براى آنكه پيش او [٤]سه چيز آفريده بود:هوا و قلم و نور،آنگه چهارم عرش بيافريد از الوان انوار مختلف نورى سبز كه رنگ [٥]سبزى از اوست،و نورى سرخ كه رنگ [٦]سرخى از اوست،و نورى زرد كه رنگ زردى از اوست، و نورى سفيد [٧]كه اصل انوار است و روشنايى روز از اوست.آنگاه هفتاد
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:بر.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها:بياورد.
[٣] .آد و ديگر نسخه بدلها:الاخرى.
[٤] .آد و ديگر نسخه بدلها:پيش از آن.
[٦] [٥] .آد و ديگر نسخه بدلها:نور.
[٧] .كا:سپيد.