روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٤ - ترجمه
علما در آن خلاف كردند [١].عبد اللّٰه عمر و سعيد جبير گفتند:عجماند ايشان،و اين روايت ليث است از مجاهد،و دليل اين قول آن خبر است كه أبو هريره روايت كرد كه:چون اين آيت آمد،صحابه در او سخن گفتند تا اين ديگران كيستند.رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-روى به سلمان كرد و گفت:اگر دين آنجا باشد كه ثريّاست،جماعتى از اينان دست به او زنند-يعنى از پارسيان.
عبد الرّحمن بن ابي ليلى روايت كرد از مردى از صحابۀ رسول كه رسول -صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-گفت [٢]:در خواب ديدم گوسفندان بسيار در قفاى من مىروند سياه،پس دنبال [٣]ايشان گوسفندان [٤]خاكرنگ بر آمدند و متابعت كردند.يكى از صحابه [٥]را گفت:تعبير اين خواب چه باشد؟گفت:يا رسولاللّٰه من تعبير آنچنان دانم [٦]كه عرب مسخّر تو شوند.آنگه عجم از[پى] [٧]ايشان مسخّرت شوند [٨].رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-گفت:جبرئيل را پرسيدم همين تعبير كرد.سدّى گفت:هركجا كه [٩]عبد الرّحمن بن ابي ليلى روايت كند:
حدّثني رجل [١٠]من اصحاب رسولاللّٰه،مراد به آن علىّ بن ابي طالب است -صلوات اللّٰه و سلامه عليه-و همچنين[چون] [١١]گويد:مردى از اهل بدر روايت كرد[٣٨-پ]هم او را خواهد.اصحاب او از او[چنين] [١٢]شناختندى از او نپرسيدندى.عكرمه گفت و مقاتل:تابعانند.ابن زيد و مقاتل حيّان گفتند:
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:مفسّران خلاف كردند كه اينان كهاند.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها+من.
[٣] .آد و ديگر نسخه بدلها:به دنبالۀ.
[٤] .آد،گا:گوسفندانى.
[٥] .آد،كا:صحابى.
[٦] .آد و ديگر نسخه بدلها:تعبير چنين مىكنم.
[١٢] [١١] [٧] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٨] .آد،گا:مسخّر تو گردند.
[٩] .آد،گا:هرگاه كه.
[١٠] .اساس:رجلا،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.