«سفر»باشد،كشبر و اشبار،و طمر و اطمار،و طفل و اطفال،و شبل و اشبال، و براى آن كتاب را«سفر»خوانند كه در او كشف كرده باشند از چيزهاى پوشيده من قولهم:سفرت المرأة عن وجهها اذا كشفت عن وجهها،و الرّجل عمامته عن رأسه،و اسفر الصّبح اذا أضاء.و«سفر»مصدر باشد،و«سفر»مفعول كذبح و ذبح،و نقض و نقض،و وجه مثل و شبه ازآنجاست كه ايشان ندانند كه در تورات چيست به منزلۀ آن‌كه خر نداند كه بر پشت او چيست از آنچه در آن كتابها باشد،و أنشد ابو سعيد الضّرير [١]:

زوامل للاسفار لا علم عندهم بمضمونها الّا كعلم الاباعر
لعمرك ما يدري المطىّ اذا غدا بأسفاره أو راح ما فى الغرائر
بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيٰاتِ اللّٰهِ ،و گفتند تقدير آن است كه:

بئس القوم قوم هذه صفتهم،و«مثل»صله باشد،[يعنى] [٢]بد قوم‌اند قومى كه اين صفت دارند. وَ اللّٰهُ لاٰ يَهْدِي الْقَوْمَ الظّٰالِمِينَ ،و خداى تعالى كافران را راه بهشت ننمايد. آنگه گفت يا محمّد جواب ده اين جهودان را كه گفتند:

نَحْنُ أَبْنٰاءُ اللّٰهِ وَ أَحِبّٰاؤُهُ [٣] ،بگوى كه اى آنان كه جهود شده‌ايد. إِنْ زَعَمْتُمْ ، اگر دعوى مى‌كنيد كه شما دوستان خداييد بيرون اين مردمان كه محمّد است-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-و صحابۀ او. فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صٰادِقِينَ ،تمنّاى مرگ كنيد اگر راست گيريد در اين دعوى[براى آن‌كه مرگ باشد كه شما را به سراى ثواب رساند،و آن‌كس كه اين دعوى كند و راست‌گير باشد در اين دعوى] [٤]همه تمنّاى او آن باشد كه از اين زندان بجهد و بدان راحت پيوندد،چنان كه حضرت اميرالمؤمنين -صلوات اللّٰه و سلامه

[١] .اساس:الضّرور،كا:الضّريره،با توجّه به آد،گا تصحيح شد.

[٤] [٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[٣] .سورۀ مائده(٥)آيۀ ١٨،آد و ديگر نسخه بدلها+ قُلْ يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ هٰادُوا .