«فَاعتبروا بما كان مِنْ فِعْلِ الله بِابليس اذْ احَبَط عَمَلَه الطَويلَ وجَهْدَه الجَهيد و كانَ قد عَبَدَالله سِتَّةَ آلاف ... عَنْ كِبر ساعة واحدة فَمَنْ ذا بَعْدَ ابليس يَسْلم على الله بِمِثل معصيته؟! كَلّا ما كان الله سبحانَه ليدخل الجنة بشراً بِامر اخْرَجَ به مِنْها ملكاً انّ حُكْمَه فى اهلِ السماء و اهلِ الارض لَواحدٌ» [٢]

: «پند و عبرت گيريد از آنچه خداوند با ابليس رفتار كرد، در آن هنگام كه اعمال و عبادات طولانى و تلاش و كوشش‌هاى شش هزار ساله او را به خاطر ساعتى تكبر ورزيدن بر باد داد، با اين حال چه كسى بعد از ابليس مى‌تواند از كيفر خدا در برابر انجام همان معصيت مصون بماند؟ نه، هرگز، ممكن نيست خداوند انسانى را به بهشت بفرستد، در برابر كارى كه به خاطر آن به ظاهر فرشته‌اى را از بهشت رانده است، [٣] حكم خداوند درباره اهل آسمان و زمين يكى است».

ممكن است سؤال شود آيا عادلانه است اعمال و عبادات ٦٠٠٠ ساله يك فرد با يك ساعت معصيت از بين برود؟! در جواب بايد گفت تعجب ندارد، چه بسا اعمال بيش از ٦٠٠٠ سال هم با يك عصيان و نافرمانى نابود شود، زيرا بعضى از خلافكارى‌ها و معاصى جنبه انفجارى دارد، اين سؤال مثل اين است كه كسى بگويد آيا مى‌شود سد كرج را كه شايد مثلًا ٢٠ سال طول كشيده تا ساخته شده يا بناء معظّمى را كه ٥٠ سال طول كشيده تا ساخته شده با يك مواد منفجره نابود كنند؟

[١]. اين حديث از احاديث قدسى است و هر حديثى و كلامى كه از خداوند متعال بوده و در قرآن نباشد حديث قدسى گويند اى حديث در منهاج‌البراعة ذيل اين فراز از خطبه صفحه ١١٧، جلد ١٢ مندرج است.

[٢]. نهج‌البلاغه، خطبه قاصعه ٢٣٤، فيض‌الاسلام و ١٩٢ صبحى صالح (نقل از تفسير نمونه، جلد ٦، صفحه ١٠٦).

[٣]. اطلاق فرشته بر شيطان به خاطر آن است كه در صفوف آنها جاى داشت و هم رديف آنها بود نه اينكه از خود آنها باشد بلكه وى از جنّيان است.