بزرگ‌ترين مواهب الهى است كه قلم هم متّكى به آن است. با بيان نوشتن را به ما آموخته‌اند پس پايه تمدن‌ها بر بيان و زبان نهاده شده، اگر بيان نبود اين همه تمدن و آسايش نبود، اگر بيان نبود اين همه اختراعات و اكتشافات نبود، اگر بيان و زبان نبود اين همه انتقال و تبادل افكار و انديشه‌ها نبود، اگر بيان نبود تعليم و تعلّمى نبود، پس تمام اين امور به دست باكفايت بيان و زبان ابداع شده است.

امّا نكته‌اى كه قابل توجه و تذكر است و نبايد هرگز از ذهن‌ها دور شود، اين مطلب است كه در كنار هر نعمت بزرگى خطر بزرگى آرميده، چنان كه در كنار كوه‌هاى بلند و سر به فلك كشيده درهّ‌هاى عميق ژرفى آرميده است به هر نسبت كوه بلندتر، دره‌اش عميق‌تر است، به هر اندازه انرژى اتمى يك ماده مثل ذغال بيشتر، قدرت تخريب آن بيشتر است، استاد مى‌فرمودند حدود ٣٠ سال پيش محاسبه‌اى ديدم كه شخصى گفته بود، اگر نيروى نهفته در ذغال را كه ١ ساعت طول مى‌كشد تا چايى را جوش آورد به صورت انرژى اتمى استخراج كنند، چندين سال برق شهر متوسطى را مى‌دهد، آرى در كنارش هم خطر بمب اتمى است كه شهر ١٥٠ هزار نفرى را با تمام ساكنينش زير و رو و نابود مى‌كند، خلبانى كه بر شهرهاى ژاپن بمب اتمى ريخته بود در خاطراتش گفته بود به محض ريختن بمب‌ها، آتش به ارتفاع ١٠٠ متر زبانه كشيد.

بشر ديروز اگر عصبانى و جانى مى‌شد، با خنجر يا شميشرش در نهايت ٥٠ نفر را مى‌كشت، ولى امروز در چند دقيقه با بمب‌هاى اتمى و شيميايى شهر گلستانى را به قبرستانى و منطقه آبادى را به بيابانى مبدّل مى‌كند، چنان كه در هيروشيما و ناكازاكى و در حلبچه چنين كردند و در زمان ما بمب اتمى ساخته شده كه بمب‌هاى ناكازاكى و هيروشيما جز بازيچه‌اى در برابر آنها محسوب نمى‌شود.

كوتاه سخن اين كه در كنار نعمت بزرگ زبان و بيان، دره عظيم و مُهلك معصيت الهى آرميده است. اگر اين زبان سركش مهار نشود، خود صاحب خود را