فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٥٤٠ - سبيعه بنت الحارث
سبقت در مغفرت
١١٩. توصيه خداوند، به سبقت در رسيدن به آمرزش الهى:
وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ ....
آلعمران (٣) ١٣٣
سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ ....
حديد (٥٧) ٢١
١٢٠. سبقت در جلب آمرزش خدا، زمينهساز ورود به بهشت:
سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ ... [١]
حديد (٥٧) ٢١
سبقت در نماز
١٢١. سابقان در نماز، از مقرّبان درگاه الهى:
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ. [٢]
واقعه (٥٦) ١٠ و ١١
سبقت در هجرت
١٢٢. ستايش خداوند، از سابقان در هجرت:
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْ بَعْدُ وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا مَعَكُمْ فَأُولئِكَ مِنْكُمْ ....
انفال (٨) ٧٤ و ٧٥
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ. [٣]
واقعه (٥٦) ١٠ و ١١
١٢٣. سابقان در هجرت، از مقرّبان درگاه الهى:
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ.
واقعه (٥٦) ١٠ و ١١
سبقت شب
١٢٤. سبقت نگرفتن شب بر روز، از آيات الهى:
وَ آيَةٌ لَهُمُ ... وَ لَا اللَّيْلُ سابِقُ النَّهارِ ... [٤]
يس (٣٦) ٣٧ و ٤٠
سُبِيعه بنت الحارث
سبيعه بنت الحارث اسلمى، از زنان مسلمان و مهاجر است. [٥] بر حسب نقل برخى مفسّران وى پس از صلح حديبيّه (سال ششم) اسلام اختيار كرده و با ترك همسر كافرش نزد رسولخدا صلى الله عليه و آله آمد.
شوهرش به موجب يكى از بندهاى صلحنامه خواستار بازگرداندن سبيعه توسط پيامبر صلى الله عليه و آله شد. در اين باره آيه ١٠ ممتحنه (٦٠) نازل شد و به آن حضرت ابلاغ گرديد تا زنان مهاجر را از حيث درستى ايمان بيازمايد و در صورت تأييد از بازگرداندن ايشان خوددارى كند. [٦]
[١] . مقدّم داشتن «مغفرة» بر بهشت در آيه شريفه، بدينجهت است كه زندگى در بهشت، زندگى پاك در عالم پاك است، پس براى رسيدن به آن بايد آلودگيهاى گناهان را از خود دور كرد. (الميزان، ج ١٩، ص ١٦٥)
[٢] . از على عليه السلام نقل شده كه مراد از سابقان، پيشىگيرندگاندر نمازهاى پنجگانه است. (مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٣٢٥)
[٣] . از ابنعبّاس نقل شده كه مقصود از «السّابقون»، سابقاندر هجرت است. (همان)
[٤] . برداشت مذكور بر اساس سياق آيات است
[٥] . الطّبقات، ج ٨، ص ٢٨٧؛ الاصابه، ج ٨، ص ١٧١ و ١٧٣؛ تهذيبالكمال، ج ٣٥، ص ١٩٣
[٦] . اسباب النّزول، واحدى، ص ٣٦١؛ مجمع البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٤١٠؛ زادالمسير، ج ٨، ص ٧