فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ ... [١]

توبه (٩) ٥

سال قمرى‌

--) همين مدخل، محاسبه سال‌

سال نهم هجرى‌

٢١. سال نهم هجرى، سال ممنوعيّت ورود مشركان به مسجدالحرام:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا ... [٢]

توبه (٩) ٢٨

٢٢. سال نهم هجرى، سال قدرت مسلمانان و استيلاى آنان بر اداره مسجدالحرام:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا ....

توبه (٩) ٢٨

٢٣. دهم ذى‌حجّه سال نهم هجرى، روز ابلاغ پيام برائت خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله به عموم مردم حاضر، در مراسم حج:

وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِي‌ءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ‌ ... [٣]

توبه (٩) ٣

٢٤. دهم ذيحجّه سال نهم هجرت، آغاز قطع كامل روابط مسلمانان با مشركان و تحريم همه جانبه آنان، از سوى خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله:

وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِي‌ءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ‌ ....

توبه (٩) ٣

سالهاى توقّف در دنيا

٢٥. پرسش خداوند از جهنّميان، در مورد شمار سالهاى توقّف آنها در دنيا:

وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خالِدُونَ‌ قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ.

مؤمنون (٢٣) ١٠٣ و ١١٢

سالهاى متمادى‌

٢٦. درنگ طغيان‌گران در جهنّم، ساليان متمادى:

إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً لِلطَّاغِينَ مَآباً لابِثِينَ فِيها أَحْقاباً. [٤]

نبأ (٧٨) ٢١-/ ٢٣

[١] . با توجّه به اينكه اعلام برائت از مشركان در سال نهم هجرى بود و «اشهر حرم» در آيه شريفه از دهم ذى‌حجّه تا دهم ربيع‌الثّانى سال بعد مى‌باشد [لذا اجراى فرمان خداوند در سال دهم است‌]. (الميزان، ج ٩، ص ١٤٨) گفتنى است كه مقصود از «الاشهرالحرم» ماههاى حرام معروف نيست، بلكه مقصود از آن ماههايى است كه خداوند در آن ماهها تعرّض به مشركان را حرام گردانيد. (الميزان، ج ٩، ص ١٥١)

[٢] . مراد از سال مورد اشاره در آيه، سال نهم است كه به‌فرمان خدا على عليه السلام در آن سال، سوره برائت را قرائت كرد. (مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٣٢)

[٣] . «يوم الحجّ الأكبر» روز عيد قربان است كه در سال نهم‌هجرى آيات برائت در منى‌ بر مشركان و حاضران در حجّ قرائت شد. (الميزان، ج ٩، ص ١٤٩)

[٤] . «احقاب» به ساليان طولانى تفسير شده است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٦٤١ و ٦٤٣)