بيعت با آن حضرت زيدالخير نام گرفت. [١] به موجب‌ نقل برخى مفسّران، در پى پرسش وى و عدىّ بن حاتم از رسول خدا صلى الله عليه و آله در خصوص حكم صيد سگهاى شكارى آيه ٤ مائده (٥) نازل و حكم آن بيان شد. [٢]

زيد بن ارقم‌

زيد بن ارقم انصارى از قبيله خزرج، از شركت‌كنندگان در بيشتر غزوات پيامبر صلى الله عليه و آله، يار امام على عليه السلام كه به همراه آن حضرت در نبرد صفّين شركت داشت. [٣] برخى مفسّران، ذيل آيه ٨ منافقون (٦٣) از وى ياد كرده‌اند كه در غزوه بنى‌مصطلق (سال پنجم)، پس از شنيدن سخن عبداللّه بن ابى (سركرده نفاق) براى اخراج پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه، آن را به عرض رسول‌خدا صلى الله عليه و آله رساند، امّا با انكار و تكذيب عبداللّه روبه‌رو شد. با نزول آيه، صدق كلام زيد بن ارقم روشن شد. [٤]

زيد بن اسلم بن ثعلبه‌

«زيد بن اسلم بن ثعلبه عجلانى» از تيره «عمرو بن عوف اوسى انصارى» و از شركت‌كنندگان در غزوه بدر است. [٥] برخى مفسّران شأن نزول آيه ٧٩ توبه (٩) را درباره پرداخت صدقه از سوى او و مسخره نمودن وى به وسيله منافقان دانسته‌اند. [٦]

زيد بن تابوت‌

زيد بن تابوت (تابوه) از احبار و بزرگان يهود است. [٧] برخى مفسّران آيه ١٥٩ بقره (٢) را در شأن وى و ديگر احبار يهود دانستند كه به رغم تصريح حقّانيّت پيامبر صلى الله عليه و آله در كتب آسمانى خود آن را كتمان و از همراهى با حق سرباز زدند. [٨] نيز ذيل آيه ١٨ مائده (٥) از وى و همكيشانش ياد شده، كه خود را انسانهاى برگزيده خدا معرّفى كردند، بر اين باور بودند كه غضب و عذاب خدا بر آنان موقّتى است و دوامى نخواهد داشت. خداوند در اين آيه پندار نادرست آنان را ردّ مى‌كند و عذاب خود را شامل تمام كسانى مى‌داند كه مستحق آن باشند. [٩]

[١] . المحبّر، ص ٢٣٢-/ ٢٣٣ و ٤٧٤؛ جمهرة انساب‌العرب، ص ٤٠٣؛ اسدالغابه، ج ٢، ص ٣٧٦-/ ٣٧٧؛ الاصابه، ج ١، ص ٥٧٢-/ ٥٧٣

[٢] . مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٢٤٨؛ النكت و العيون، ماوردى، ج ٢، ص ١٦؛ روض‌الجنان، ج ٦، ص ٢٥٩؛ الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج ٦، ص ٤٤

[٣] . الاصابه، ج ٢، ص ٤٨٧؛ اسدالغابه، ج ٢، ص ٣٤٢ و ٣٤٤؛ جامع‌البيان، ج ١٤، جزء ٢٨، ص ١٤٤

[٤] . اسباب‌النّزول، واحدى، ص ٣٦٧؛ مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٤٤٢-/ ٤٤٣

[٥] . السّيرة النبويّه، ابن‌هشام، ج ٢، ص ٦٨٩؛ اسدالغابه، ج ٢، ص ٣٤٥؛ الاصابه، ج ٢، ص ٤٨٩

[٦] . التّبيان، ج ٥، ص ٢٦٦؛ مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٨٤؛ مقدّمه فتح‌البارى، ص ٢٦٨

[٧] . مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٤٤١؛ النّكت و العيون، ماوردى، ج ١، ص ٢١٤

[٨] . مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٤٤١؛ النّكت و العيون، ماوردى، ج ١، ص ٢١٤

[٩] . مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٢٧٢-/ ٢٧٣