وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ وَ لا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ.

حشر (٥٩) ٩

٣. ترك شادى‌

٢٩. ترك شادى به هنگام بهره‌منديها و به دست آوردن مواهب دنيوى و فخرفروشى به داده‌هاى الهى، از اوصاف زاهدان:

لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ.

حديد (٥٧) ٢٣

٤. صبر

٣٠. صبر و شكيبايى، از اوصاف زاهدان مؤمن و داراى عمل صالح:

فَخَرَجَ عَلى‌ قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ قالَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا يا لَيْتَ لَنا مِثْلَ ما أُوتِيَ قارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ‌ وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ لا يُلَقَّاها إِلَّا الصَّابِرُونَ.

قصص (٢٨) ٧٩ و ٨٠

٥. عفّت‌

٣١. عفّت نفس و اجتناب از اظهار فقر و مسكنت در عين نيازمندى، از اوصاف زاهدان:

لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيماهُمْ لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ.

بقره (٢) ٢٧٣

٣٢. عفّت نفس و ترك درخواست كمك از ديگران در عين نياز، نشانه زهد اصحاب صفّه:

بقره (٢) ٢٧٣

[١] . از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت شده: ... خداى متعال فرموده است: «و آتيناه الحكم صبيّا» يعنى زهد در دنيا را به او داديم .... (مكارم‌الاخلاق، ص ٤٤٧، بحارالانوار، ج ٧٤، ص ٩٤، ح ١)

[٢] . امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: خداوند حدّ زهد را در دنيابيان نموده و فرموده: «لكيلا تأسوا على ما فاتكم و لاتفرحوا بما آتاكم». (تفسير قمى، ج ٢، ص ١٤٦)

[٣] . در شأن نزول آمده است كه آيه در مورد اصحاب صُفّه است و نيز در معناى «احصروا فى سبيل اللّه» يك احتمال اين است كه آنان به علّت توجّه به عبادت و طاعت، از اشتغال به امور مادّى باز مانده بودند. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٦٦) در نتيجه با توجّه به اينكه اصحاب صُفّه براى خدا زندگى خود را رها كرده، هجرت نمودند و در مدينه هم بيشتر توجّهشان به طاعت و عبادت بود و از گدايى هم پرهيز داشتند، مرتبه عالى زهد را به نمايش گذاشته بودند