فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٥٣٢ - سبقت بر خدا
سابقان در مأموريّت الهى
٤٧. ملائكه، سبقتگيرندگان در انجام دادن مأموريّت الهى:
فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً. [١]
نازعات (٧٩) ٤ و ٥
سابقان در نماز
--) همين مدخل، سبقت در نماز
سابقان در هجرت
--) همين مدخل، سبقت در هجرت
سابقان در ورود به جهنّم
٤٨. مشركان، سبقتگيرندگان ورود به جهنّم:
وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ ما يَكْرَهُونَ وَ تَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ الْحُسْنى لا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَ أَنَّهُمْ مُفْرَطُونَ. [٢]
نحل (١٦) ٦٢
٤٩. فرعون، پيشگام قوم خود، در رفتن به سوى دوزخ:
إِلى فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ.
هود (١١) ٩٧ و ٩٨
سبقت بر خدا
٥٠. توجّه به شنوايى و آگاهى خداوند، مانع پيشى گرفتن بر او:
... لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ ... إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.
حجرات (٤٩) ١
٥١. مؤمنان، مورد نهى خدا، از پيشى گرفتن بر او:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ ....
حجرات (٤٩) ١
٥٢. سبقت گرفتن بر خدا، در نظام هستى، از پندارهاى باطل و قضاوتهاى نادرست بدكاران:
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا ساءَ ما يَحْكُمُونَ.
عنكبوت (٢٩) ٤
٥٣. ناتوانى كافران، در سبقت بر خدا، در جهان تكوين:
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لا يُعْجِزُونَ.
انفال (٨) ٥٩
٥٤. ناتوانى بندگان، از سبقت بر خدا، در تقدير امور:
نَحْنُ قَدَّرْنا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَ ما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ عَلى أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثالَكُمْ وَ نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ.
واقعه (٥٦) ٦٠ و ٦١
فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُونَ عَلى أَنْ نُبَدِّلَ خَيْراً مِنْهُمْ وَ ما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ.
معارج (٧٠) ٤٠ و ٤١
٥٥. ناتوانى قارون، از پيشى گرفتن بر خدا:
وَ قارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مُوسى بِالْبَيِّناتِ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ما كانُوا سابِقِينَ.
عنكبوت (٢٩) ٣٩
٥٦. عجز فرعون، از پيشى گرفتن بر خداوند:
وَ قارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مُوسى بِالْبَيِّناتِ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ما كانُوا سابِقِينَ.
عنكبوت (٢٩) ٣٩
٥٧. ناتوانى هامان، از سبقت بر خداوند:
وَ قارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مُوسى بِالْبَيِّناتِ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ما كانُوا سابِقِينَ.
عنكبوت (٢٩) ٣٩
[١] . مقصود از «سابقات» «والمدبّرات أمراً» ملائكهاند كه درانجام دادن اوامر الهى بر ديگران سبقت مىگيرند. (الميزان، ج ٢٠، ص ١٨١-/ ١٨٢)
[٢] . مراد از «مفرطون»، پيشتازان به سوى آتش است. (مجمع البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٥٦٩)