فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤١٣ - ازدواج با زن پدر
زن پدر
زن پدر به همسر پدر كه مادر خود انسان نباشد گفته مىشود. در اين مدخل از «نكح ءاباؤكم» استفاده شده است.
احكام زن پدر
١. حرمت ازدواج با زن پدر، حتّى بدون آميزش:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ ... [١]
نساء (٤) ٢٢
... إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ ... [٢]
اعراف (٧) ٣٣
٢. حرمت ازدواج، با زن پدرِ مورد آميزش پدر:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ ....
نساء (٤) ٢٢
٣. حرمت ازدواج مرد، با زن پدر بزرگ و اجداد خود:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ ... [٣]
نساء (٤) ٢٢
٤. عدم بطلان ازدواج با زن پدر قبل از بيان حرمت آن در صدر اسلام:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ ....
نساء (٤) ٢٢
٥. حرمت ارث بردن زن پدر، همانند اموال:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّساءَ كَرْهاً ... [٤]
نساء (٤) ١٩
ازدواج با زن پدر
٦. حرمت ازدواج با زن پدر، حتّى پس از طلاق يا فوت پدر:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ ساءَ سَبِيلًا.
نساء (٤) ٢٢
٧. ازدواج با زن پدر يا زن مورد آميزش وى، زشت و مورد خشم خداوند:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ ... إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ ساءَ سَبِيلًا. [٥]
نساء (٤) ٢٢
٨. ازدواج با زن پدر، رفتار و روشى زشت، در نظر جامعه:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ ... إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ ساءَ سَبِيلًا.
نساء (٤) ٢٢
٩. ازدواج با زن پدر، مورد نهى خداوند و از موارد زنا:
وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ ... إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً ... [٦]
نساء (٤) ٢٢
[١] . نكاح در «ما نكح آباؤكم» به معناى عقد ازدواجمىباشد، نه به معناى آميزش. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٤٤)
[٢] . در مورد «فواحش ظاهرى» از امام سجّاد عليه السلام سؤال شده است و آن حضرت يك مصداق آن را ازدواج با زن پدر بيان فرمودهاند. (الكافى، ج ٥، ص ٥٦٧، ح ٤٧)
[٣] . امام باقر عليه السلام فرمود: «و لايصلح للرّجل أن ينكح إمرأةجدّه» ازدواج با زن جدّ صلاح نيست. (الكافى، ج ٥، ص ٤٢٠، ح ١؛ تفسير نورالثقلين، ج ١، ص ٤٦٠، ح ١٤٣)
[٤] . بر اساس شأن نزول آيه در زمان جاهليّت، هرگاه كسى از دنيا مىرفت، فرزندانش نامادرى و همسر پدر خود را همانند اموال او به ارث مىبردند، به اينگونه كه آنان حق داشتند با مهريّه اوّليّه با آن نامادرى ازدواج كنند و يا او را به ازدواج شخصى ديگر درآورند و مهريّه او را خود بردارند. لذا آيه مزبور نازل شد و اين عمل را تحريم كرد. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٣٩)
[٥] . «مقت» به معناى خشم است. (مفردات، ص ٧٧٢، «مقت»)
[٦] . «فاحشة» كنايه از زنا است. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٤٤)