تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٥ - پيشوايى قرآن براى رسيدن ما به هدايت و رستگارى است

فَمَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولئِكَ يَقْرَؤُنَ كِتابَهُمْ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا- پس آن كس كه كتابش را به دست راست او داده باشند، از جمله كسانى است كه كتاب خود را مى‌خوانند و به اندازه ليف شكاف هسته خرمايى (سر سوزنى) به ايشان ستم نمى‌رسد.» آن كسان كه پيروى قرآن كرده‌اند، به نام قرآن خوانده مى‌شوند، و آن امامى كه به نام قرآن به پيروى از او برخاستند و از جمله قرآنيان شدند: و چون قرآنى شده‌اند، خداوند متعال حق آنان را تمام و كمال مى‌دهد، بى‌آن كه به اندازه فتيلى در اين باره به ايشان ستم شود؛ و فتيل رشته باريكى است كه در شكاف هسته خرما قرار گرفته است، و شايد پايان آيه دلالت بر آن توهمى داشته باشد كه شيطان آن را در روح پيروان خودش پراكنده مى‌سازد به اين كه عمل خير پاداشى ندارد باطل است.

/ ٢٧٨ معنى اين آيه آن نيست كه خدا به هر كس كه نامه عملش در روز حساب قيامت به دست راستش نباشد ستم مى‌كند، بلكه خدا عادل است و اگر از بندگانش به عدل خود مؤاخذه كند، هيچ يك از افراد بشر نجات پيدا نخواهد كرد، بلكه خداوند متعال جز به فضل و بخشندگى خويش به رسيدگى به عمل بندگانش نمى‌پردازد، و در دعايى آمده است كه «خدايا به فضلت با ما عمل كن و جزاى ما را بده، و به عدلت ما را مگير، چه ما را طاقت رو به رو شدن با عدل تو نيست، و هيچ راه نجاتى جز از طريق عدلت به دست نمى‌آيد». و خداوند سبحانه و تعالى به مردمان ستم نمى‌كند، بلكه اين مردمانند كه بر خود ستم روا مى‌دارند، پس اگر در سراى ديگر خدا آنان را معاقب سازد، اين معامله‌اى است كه در برابر ستم كردن بر نفس خودشان بهره ايشان مى‌شود.

[٧٢] وَ مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى‌ فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى‌ وَ أَضَلُّ سَبِيلًا- و هر كس كه در اين (دنيا) كور باشد، در آخرت نيز كور است و گمراهتر.» خداوند متعال خط سير كلامش را تغيير داده، و به جاى آن كه، مثلا،