تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٩ - ابليس با سلطه حق به مبارزه برخاست

دادى!! لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ- اگر به من تا روز قيامت مهلت دهى،» تا ببينى كه چه بر سر او خواهم آورد!! لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا- ذريه او را، جز اندكى، از پاى درخواهم آورد و گمراه خواهم كرد.» هدف ابليس چيست؟

هدف ابليس احتناك فرزندان آدم است، و احتناك بنا بر آنچه مفسران گفته‌اند، مشتمل بر دو معنى است

نخست: گرفتن با گردن است، يعنى پسران آدم را همچون بهائم مى‌رانم.

دوم: ريشه كن ساختن، يعنى به صورت كامل بر آنان مسلط خواهم شد و (احتنك فلان ما عند فلان من مال) يعنى فلانى آنچه از مال در نزد فلانى يافت از او گرفت، و (احتنك الجراد الزرع) يعنى ملخ آنچه را كه كاشته بودند به تمامى خورد، و «إلّا قليلا» يعنى مگر اندكى از آنان كه نسبت به من تمرد كنند و به پيروى عقل خود بپردازند و اين گفته شيطان است، و از اين گفتگو چنان برمى‌آيد كه ابليس مى‌گويد: من از آدم تواناترم، تو او را بر من بزرگى و كرامت و برترى بخشيده‌اى و من او را به آتش در خواهم آورد.

/ ٢٦٣ [٦٣] قالَ اذْهَبْ‌- (خدا به شيطان) گفت: برو.» كه به تو فرصت و مهلت دادم.

فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزاؤُكُمْ جَزاءً مَوْفُوراً- پس تو و همه كسانى كه از تو پيروى كنند، پاداشتان جهنم است كه پاداشى گسترده و شايسته (براى گناهان) شما است.» خداوند متعال جن و انس را آفريد تا به پرستش او بپردازند، و فرزندان آدم را مكرم داشت و شايسته پرستش خويش ساخت، ولى چون فرزند آدم از حد خود خارج شود و در خط شيطان بيفتد، در آن صورت خدا كرامت خويش را از او بازپس مى‌گيرد و او را به آتش جهنم داخل مى‌كند، هم او را و هم سپاهيان ابليس‌