تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٥ - اصرار براى چيست؟

أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ‌- پس آيا به باطل ايمان مى‌آورند.» و چنان مى‌پندارند كه روزى ده ايشان ثروتمندان يا دولت يا بتانند؟

وَ بِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ‌- و به نعمت خدا كفران مى‌ورزند.» يعنى آن كسان را كه خدا نعمت به ايشان عطا كرده است، مى‌بينى كه به نعمت او كفران نشان مى‌دهند و رو به سوى شركاى پندارى او مى‌كنند.

/ ٩٥

اصرار براى چيست؟

[٧٣] آيا احمقى و گمراهى را مى‌بينى؟ چگونه خداى آفريننده و رزّاق ترك مى‌كنند، و به پرستش كسى يا چيزى مى‌پردازند كه رزقى در تصرف ندارد، و نمى‌تواند رزق او را از ميان ببرد؟! وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقاً مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ شَيْئاً وَ لا يَسْتَطِيعُونَ‌- و به جاى خدا چيزى را مى‌پرستند كه رزقى از آسمانها و زمين براى دادن به ايشان در تصرف ندارند و از هيچ توانايى و استطاعتى برخوردار نيستند.» كلمه استطاعت غالبا به معنى قدرتى است كه بشر به دست مى‌آورد، در صورتى كه رزق و مالكيت گاه بدون رنج به دست مى‌آيد، و بتان نه چيزى را مالك‌اند و نه قدرتى دارند، يا به تعبير ديگر: قادر بر روزى دادن، خواه كم باشد يا زياد و گسترده؛ نيستند.

[٧٤] چگونه آدمى خدا را به آفريده‌اش تشبيه مى‌كند؟

فَلا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثالَ‌- براى خدا مثل نزنيد و مانند مجوييد.» كه بگوييد: فلانى روزى ما را مى‌دهد.

إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ‌- خدا مى‌داند و شما نمى‌دانيد.» خداوند مى‌داند كه او خالق رازق است ولى بشر هيچ نمى‌داند مگر آنچه خدا بدو آموخته، پس آدمى حق ندارد خدايش را با خيال درآميزد و به وهمش درآورد يا كارش را از نظر كيف و مكان محدود سازد.