تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٨ - بعث براى چيست؟
دليل براى مؤكد كردن با قسم است كه خدا مردگان را زنده نمىكند و برنمىانگيزد؟
بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ- آرى، اين وعده راست خدا است، ولى بيشترين مردم نمىدانند.» وعده خدا راست است، و وعده كرده است كه هر كس بميرد بار ديگر زنده خواهد شد، ولى بيشتر مردم اين را نمىدانند.
علامه طباطبائى گفته است: (يعنى نمىدانند كه اين وعدهاى است كه تخلف پيدا نمىكند،/ ٥٨ و قضايى است كه به سبب اعراض و دورى گزيدن ايشان از آيات دليل بر آن تغيير نخواهد يافت، و كاشف وعده او درباره آفرينش آسمانها و زمين، و عدل و احسان، و تكليف فرود آمده در شرايع الاهى است). [٤] بعضى گفتهاند: معنى آن است كه حكمت بعث را نمىدانند پس به آن ايمان نمىآورند. [٥] به نظر مىرسد كه قرآن علم بيشتر مردم را علم نمىشمارد، تا اكثريت مقياسى در نظر گرفته نشود، بلكه مقياس حقى است كه در آخرت آشكار مىشود، و آيه با بيان حقيقت علم و مقياسهاى آن پايان مىپذيرد، و خدا دانا است.
بعث براى چيست؟
[٣٩] از هدفهاى بعث و نشور پس از مرگ آشكار شدن حق است، و اثبات باطل بودن گفتههاى كافران، و بدين گونه يكى از حكمتهاى ايمان به آخرت، ايمان آوردن به ملاك ثابتى براى حق است كه مردمان به آن باز مىگردند و درباره آنچه با يكديگر در آن اختلاف داشتهاند داورى صورتپذير مىشود.
لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ كانُوا كاذِبِينَ
[٤] - الميزان، ج ١٢، ص ٢٤٧.
[٥] - مجمع البيان، ج ٥، ص ٣٦٠.