تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٤ - وعده خدا

وَعْدُ رَبِّي حَقًّا- (ذو القرنين) گفت كه: اين رحمتى از پروردگار من است، و چون موعد وعده پروردگارم فرارسد، آن را مى‌شكند و پراكنده مى‌سازد، و وعده پروردگار من حق است و صورت خواهد گرفت.» ذو القرنين در آن لحظه كه مردمان از هوش و نبوغ او دچار شگفتى شده بودند و به اكرام و بزرگداشت او مى‌پرداختند، ناتوانى خود را در برابر خدا آشكار ساخت تا مردمان فريفته او نشوند و پروردگار خويش را پرستش كنند، و گفت: اين سد سدى بزرگ و بلند است، و عمل انجام شده يك عمل شهرسازى عظيم، ولى در آن هنگام كه خدا اراده كند، از هم پاشيده مى‌شود، خواه در روز قيامت باشد يا در روز ظهور حجت يا روزى كه كار سد تمام شده باشد و بشر از لحاظ تمدن و شهرنشينى، همچون در عصر كنونى ما، به اندازه لازم پيشرفت كرده باشد، يا روزى كه ايمان مردمى كه در برابر سد بودند سست شود، اين را نمى‌دانيم ولى آنچه از آن آگاهيم اين است كه در روز موعود سد ويران خواهد شد، و همه كارها به دست خدا است.

وعده خدا حتما صورت عمل پيدا خواهد كرد و در آن هيچ شكى وجود ندارد، و بر مردمان لازم است كه بر بستر/ ٤٨٧ ابريشمين آرزو نخسبند، و احساس خطر آينده را از دست ندهند، پس هر چه در توان دارند بايد در راه آن به ايثارش كمر بندند.

[٩٩] وَ تَرَكْنا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ‌- و آنان را به حال خود واگذاشتيم كه همچون موج با يكديگر اختلاط و آميزش پيدا كنند.» و همچون گروه پرندگان در آسمان يا زنبورهاى عسل با هم مخلوط شوند و وسايل تمايز و جدايى همه از ميان آنان برداشته شود.

وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْناهُمْ جَمْعاً- و چون در صور (اسرافيل) دميده شود، آنان را جمع خواهيم كرد با چه جمع كردنى!» در آن هنگام كه در قيامت در صور دميده شود، همه مردمان بى‌اندكى خوددارى و درنگ حاضر خواهند شد و هيچ كس از آن سرپيچى نخواهد كرد، و از هيچ كس تكبر و اظهار كسالت مشاهده نخواهد شد، و اين خود دليل ناتوانى و دليل‌