تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٨ - صورتهايى از قيامت

براى شما وعده گاهى قرار نخواهيم داد؟» روز قيامت نخواهد آمد، در صورتى كه امروز آمد، پس اكنون در چه حاليد؟

رسول اللَّه (ص) درباره مردمان در روز محشر گفت: «پابرهنه و بى‌پوشش و ختنه ناكرده به محشر خواهند آمد، و چون عايشه اين را شنيد گفت: چه بد! آيا بعضى از آنان به ناديدنيهاى يكديگر از زنان و مردان نگاه مى‌كنند؟! پس رسول (ص) گفت: هر كس را در آن روز كارى است كه وقت پرداختن به اين گونه كارها براى او باقى نمى‌ماند».

پس چشمهاى آنان دوخته به هراسها و حوادث هراس‌انگيزى است كه در آن روز پيش مى‌آيد، و همه تفكر آنان به سرنوشت خودشان اختصاص پيدا مى‌كند.

[٤٩] وَ وُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ‌- و كتاب و نامه (در برابر هر كس) نهاده شده، پس مجرمان و گناهكاران را مى‌بينى كه به سبب كارهاشان سخت گرفتار ترس شده‌اند.» از آن تعجب مى‌كنند كه: چگونه اين تفصيلهاى دقيق مادى و معنوى همه در آنها به ثبت رسيده است، پس از ترس به لرزه درمى‌آيند، چه گناهان خود را در آن نوشته مى‌بينند و خود را مسئول آنها مى‌يابند.

وَ يَقُولُونَ يا وَيْلَتَنا- و مى‌گويند: واى بر ما!»/ ٤٢٨ يعنى: بدبختى و هلاك نصيب ما خواهد بود.

ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها- اين كتاب را چه شده كه هيچ كوچك و بزرگى (از اعمال ما) نيست كه آن را از قلم انداخته باشد!» هر كار بد و گناه، هر خصلت يا حالت روانى در كتاب به ثبت رسيده، و حتى نيتهاى قلبى و انديشه‌هاى ذهنى به وضوح در برابر آنان قرار گرفته است.

وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً- و هر چه كرده بودند همه را حاضر مى‌بينند.» در برابر خود، و تنها اسم عمل نيست كه ثبت شده، بلكه عمل به صورتى‌