إرشاد الطالبين إلى نهج المسترشدين
(١)
٣ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
٩ ص
(٤)
١٥ ص
(٥)
١٧ ص
(٦)
١٨ ص
(٧)
٢٠ ص
(٨)
٢٢ ص
(٩)
٢٢ ص
(١٠)
٢٣ ص
(١١)
٢٨ ص
(١٢)
٢٨ ص
(١٣)
٢٨ ص
(١٤)
٢٩ ص
(١٥)
٣٢ ص
(١٦)
٣٧ ص
(١٧)
٤١ ص
(١٨)
٤١ ص
(١٩)
٤٤ ص
(٢٠)
٤٧ ص
(٢١)
٤٧ ص
(٢٢)
٥٤ ص
(٢٣)
٥٥ ص
(٢٤)
٥٥ ص
(٢٥)
٥٦ ص
(٢٦)
٥٧ ص
(٢٧)
٥٩ ص
(٢٨)
٥٩ ص
(٢٩)
٦٣ ص
(٣٠)
٦٦ ص
(٣١)
٦٩ ص
(٣٢)
٦٩ ص
(٣٣)
٧٤ ص
(٣٤)
٧٦ ص
(٣٥)
٧٨ ص
(٣٦)
٨٠ ص
(٣٧)
٨١ ص
(٣٨)
٨٣ ص
(٣٩)
٨٥ ص
(٤٠)
٨٨ ص
(٤١)
٩٠ ص
(٤٢)
٩١ ص
(٤٣)
٩٢ ص
(٤٤)
٩٤ ص
(٤٥)
٩٦ ص
(٤٦)
٩٨ ص
(٤٧)
١٠١ ص
(٤٨)
١٠٢ ص
(٤٩)
١٠٣ ص
(٥٠)
١٠٤ ص
(٥١)
١٠٤ ص
(٥٢)
١٠٦ ص
(٥٣)
١٠٧ ص
(٥٤)
١٠٧ ص
(٥٥)
١٠٩ ص
(٥٦)
١١١ ص
(٥٧)
١١٣ ص
(٥٨)
١١٣ ص
(٥٩)
١١٥ ص
(٦٠)
١١٨ ص
(٦١)
١٢٠ ص
(٦٢)
١٢٠ ص
(٦٣)
١٢٢ ص
(٦٤)
١٣٠ ص
(٦٥)
١٣٤ ص
(٦٦)
١٣٦ ص
(٦٧)
١٣٩ ص
(٦٨)
١٤١ ص
(٦٩)
١٤٢ ص
(٧٠)
١٤٥ ص
(٧١)
١٤٨ ص
(٧٢)
١٤٩ ص
(٧٣)
١٥٣ ص
(٧٤)
١٥٤ ص
(٧٥)
١٥٥ ص
(٧٦)
١٥٦ ص
(٧٧)
١٥٧ ص
(٧٨)
١٥٨ ص
(٧٩)
١٦٠ ص
(٨٠)
١٦٠ ص
(٨١)
١٦١ ص
(٨٢)
١٦١ ص
(٨٣)
١٦٣ ص
(٨٤)
١٦٤ ص
(٨٥)
١٦٥ ص
(٨٦)
١٦٦ ص
(٨٧)
١٦٩ ص
(٨٨)
١٧١ ص
(٨٩)
١٧٢ ص
(٩٠)
١٧٢ ص
(٩١)
١٧٣ ص
(٩٢)
١٧٦ ص
(٩٣)
١٧٦ ص
(٩٤)
١٧٩ ص
(٩٥)
١٨١ ص
(٩٦)
١٨٢ ص
(٩٧)
١٨٤ ص
(٩٨)
١٨٧ ص
(٩٩)
١٨٨ ص
(١٠٠)
١٨٩ ص
(١٠١)
١٩١ ص
(١٠٢)
١٩٢ ص
(١٠٣)
١٩٤ ص
(١٠٤)
١٩٧ ص
(١٠٥)
١٩٨ ص
(١٠٦)
١٩٩ ص
(١٠٧)
٢٠١ ص
(١٠٨)
٢٠٣ ص
(١٠٩)
٢٠٥ ص
(١١٠)
٢٠٨ ص
(١١١)
٢١٣ ص
(١١٢)
٢١٣ ص
(١١٣)
٢١٥ ص
(١١٤)
٢١٨ ص
(١١٥)
٢١٩ ص
(١١٦)
٢٢١ ص
(١١٧)
٢٢١ ص
(١١٨)
٢٢٢ ص
(١١٩)
٢٢٣ ص
(١٢٠)
٢٢٣ ص
(١٢١)
٢٢٤ ص
(١٢٢)
٢٢٦ ص
(١٢٣)
٢٢٧ ص
(١٢٤)
٢٢٨ ص
(١٢٥)
٢٣٠ ص
(١٢٦)
٢٣١ ص
(١٢٧)
٢٣٣ ص
(١٢٨)
٢٣٧ ص
(١٢٩)
٢٣٧ ص
(١٣٠)
٢٣٨ ص
(١٣١)
٢٣٩ ص
(١٣٢)
٢٤١ ص
(١٣٣)
٢٤٤ ص
(١٣٤)
٢٤٩ ص
(١٣٥)
٢٥٢ ص
(١٣٦)
٢٥٢ ص
(١٣٧)
٢٥٤ ص
(١٣٨)
٢٥٦ ص
(١٣٩)
٢٦٠ ص
(١٤٠)
٢٦٢ ص
(١٤١)
٢٦٣ ص
(١٤٢)
٢٦٥ ص
(١٤٣)
٢٦٩ ص
(١٤٤)
٢٧٠ ص
(١٤٥)
٢٧١ ص
(١٤٦)
٢٧١ ص
(١٤٧)
٢٧٢ ص
(١٤٨)
٢٧٣ ص
(١٤٩)
٢٧٤ ص
(١٥٠)
٢٧٥ ص
(١٥١)
٢٧٦ ص
(١٥٢)
٢٧٩ ص
(١٥٣)
٢٨١ ص
(١٥٤)
٢٨٢ ص
(١٥٥)
٢٨٥ ص
(١٥٦)
٢٨٥ ص
(١٥٧)
٢٨٦ ص
(١٥٨)
٢٩٠ ص
(١٥٩)
٢٩١ ص
(١٦٠)
٢٩٣ ص
(١٦١)
٢٩٥ ص
(١٦٢)
٢٩٥ ص
(١٦٣)
٢٩٦ ص
(١٦٤)
٣٠٠ ص
(١٦٥)
٣٠٣ ص
(١٦٦)
٣٠٤ ص
(١٦٧)
٣٠٥ ص
(١٦٨)
٣٠٦ ص
(١٦٩)
٣٠٨ ص
(١٧٠)
٣١١ ص
(١٧١)
٣١٧ ص
(١٧٢)
٣٢١ ص
(١٧٣)
٣٢٥ ص
(١٧٤)
٣٢٥ ص
(١٧٥)
٣٢٦ ص
(١٧٦)
٣٢٨ ص
(١٧٧)
٣٣٢ ص
(١٧٨)
٣٣٦ ص
(١٧٩)
٣٣٧ ص
(١٨٠)
٣٣٨ ص
(١٨١)
٣٤١ ص
(١٨٢)
٣٤٦ ص
(١٨٣)
٣٥٠ ص
(١٨٤)
٣٥٢ ص
(١٨٥)
٣٥٦ ص
(١٨٦)
٣٥٧ ص
(١٨٧)
٣٥٨ ص
(١٨٨)
٣٦٠ ص
(١٨٩)
٣٦٢ ص
(١٩٠)
٣٦٤ ص
(١٩١)
٣٦٦ ص
(١٩٢)
٣٦٧ ص
(١٩٣)
٣٦٨ ص
(١٩٤)
٣٦٩ ص
(١٩٥)
٣٧١ ص
(١٩٦)
٣٧٤ ص
(١٩٧)
٣٧٤ ص
(١٩٨)
٣٧٧ ص
(١٩٩)
٣٨٦ ص
(٢٠٠)
٣٨٦ ص
(٢٠١)
٣٩٣ ص
(٢٠٢)
٣٩٦ ص
(٢٠٣)
٣٩٧ ص
(٢٠٤)
٣٩٩ ص
(٢٠٥)
٤٠١ ص
(٢٠٦)
٤٠٢ ص
(٢٠٧)
٤٠٤ ص
(٢٠٨)
٤٠٦ ص
(٢٠٩)
٤١١ ص
(٢١٠)
٤١٦ ص
(٢١١)
٤١٨ ص
(٢١٢)
٤١٩ ص
(٢١٣)
٤٢٠ ص
(٢١٤)
٤٢٣ ص
(٢١٥)
٤٢٥ ص
(٢١٦)
٤٢٧ ص
(٢١٧)
٤٣٠ ص
(٢١٨)
٤٣٦ ص
(٢١٩)
٤٣٨ ص
(٢٢٠)
٤٤٢ ص
(٢٢١)
٤٤٣ ص
(٢٢٢)
٤٤٤ ص
(٢٢٣)
٤٤٥ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص

إرشاد الطالبين إلى نهج المسترشدين - الفاضل المقداد - الصفحة ٤٣٣

احتج أصحابنا: بأن التوبة دافعة لضرر معلوم أو مظنون، و كلما كان كذلك فهو واجب، و لانها اما عن فعل محرم أو ترك واجب، و هما قبيحان، و كل قبيح يجب تركه، و لعموم قوله تعالى‌ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً [١] و الامر للوجوب، و هو المطلوب.

حجة أبي هاشم: أن التوبة انما تجب لدفع الضرر، و هو غير حاصل في الصغائر.

و الجواب: المنع من عدم حصول الضرر بها.

الثالثة: في أقسام التوبة اعلم أن التوبة اما عن ذنب في حق اللّه تعالى، أو عن حق آدمي، فان كان الثاني فاما أن يكون ذلك الذنب ظلما أو اضلالا، فان كان الاول فاما أن يكون حقا ماليا أو دما أو عرضا، فان كان الاولين لم يتحقق التوبة الا بالخروج الى المستحق، أو ورثته من ذلك المال، أو تسليم نفسه للقصاص، أو الاستيهاب و العفو و العزم على ذلك مع تعذره.

و ان كان الثالث فان كان قد بلغ المغتاب أنه ثلب عرضه أولا، فان كان الاول فلا بد من العذر إليه و الاتهاب منه، و ان كان الثاني كفى الندم على ذلك و روي أنه يستغفر له كلما ذكره. و ان كان الثاني و هو أن يكون اضلالا فلا تصح التوبة الا بعد أن يبين له أن قوله ذلك باطل.

و ان كان في حق اللّه تعالى فاما أن يكون عن فعل القبيح كشرب الخمر مثلا فيكفي فيه الندم و العزم المتقدمان، أو ترك واجب فاما أن يكون وقته باقيا فالتوبة منه فعله كالزكاة و الحج، أو خرج وقته فاما أن يجب قضاؤه كالصلاة اليومية فالتوبة الاشتغال بالقضاء، أو لا يجب كصلاة العيدين فالتوبة الندم المتقدم.

الرابعة: هل يصح التوبة من قبيح دون قبيح أم لا؟ ذهب أبو علي الجبائي‌


[١] فى «ن»: اشتراك.