عاشورا ريشهها، انگيزهها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨١ - آخرين نبرد
آتش انتقام از قتله كربلا چنان پرشور و شديد بود كه در فاصله اندكى جانيان كربلا را طعمه خويش ساخت. هر يك به تناسبِ عمل زشتى كه مرتكب شده بودند به اشدّ مجازات به سزاى اعمال ننگين خود رسيدند. اين آتش نه تنها دامن سران و رهبران جنايتپيشه كربلا را گرفت بلكه به گفته عقاد مصرى:
«هر كسى دستى دراز كرده بود يا كلمهاى بر زبان رانده يا كالايى از لشكر امام حسين عليه السلام ربوده، يا كارى كرده بود كه از آن بوى شركت در فاجعه كربلا شنيده مىشد، سزاى عمل خويش يا اعانت بر جرم را دريافت كرد». [١]
«علّامه مجلسى» در بحارالانوار از قول ابن نما مىنويسد:
«شمر در روز عاشورا شتر مخصوص امام حسين عليه السلام را به غنيمت گرفت و در كوفه به شكرانه قتل آن حضرت شتر را ذبح كرده و گوشتش را بين دشمنان آن حضرت تقسيم نمود. مختار دستور داد تمام آن خانههايى كه اين گوشت در آن وارد شده ويران كردند و همهافرادى كه با علم و آگاهى از آن گوشت خوردند، اعدام شدند!!». [٢]
مختار در اجراى مجازات چنان جدّى بود كه كار از قتل قاتلان گذشته و به سوختن، ويران كردن خانههاى آنها كه محلّ توطئه و خيانت بود رسيد. ولى همه اين سختگيرىها را چيزى جز عدالت و دادگرى نمىتوان دانست چرا كه جنايات آنها بيش از اين بود.
آخرين نبرد
تعدادى از سران جنايتكار كوفه كه از شمشير مختار زخمدار شده بودند در بصره نزد مصعب بن زبير- برادر عبداللَّه بن زبير- جمع شده بودند. «شَبَث بن ربعى» و
[١]. ابوالشهداء، عبّاس محمود عقّاد، ترجمه محمد كاظم معزّى، ص ٢٠٥ (با اندكى تصرّف).
[٢]. بحارالانوار، ج ٤٥، ص ٣٧٧.