عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٤ - پاسخ امام عليه السلام و اعزام مسلم به كوفه

ياران، جهاد خواهم كرد». [١]

آرى، امام عليه السلام درصدد اداى وظيفه است و نداشتن سپاه و كمى ياران، خللى در عزم او وارد نمى‌كند. اين است كه امام با وجود اين كه كاملًا از عاقبت امر آگاه بود، با انگيزه تشكيل حكومت اسلامى قيام كرد و اين درست به حكم «عمل به وظيفه» بوده است.

سيره امامان معصوم عليهم السلام همواره طبق «تكليف دينى» و «عمل به وظيفه» بوده است. آنان از اين منظر در هرحال احساس پيروزى مى‌كردند. و به تعبير قرآن به

«إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ‌

؛ يكى از دو نيكى» [٢]- شهادت يا پيروزى- مى‌رسيدند.

چه پيروز مى‌شدند و چه شهيد مى‌شدند، هر دو صورت براى آنان پيروزى بود.

بر همين مبنا است كه امام حسين عليه السلام مى‌فرمايد:

«إِنْ نَزَلَ الْقَضاءُ بِما نُحِبُّ فَنَحْمَدُ اللَّهَ عَلى‌ نَعْمائِهِ، وَ هُوَ الْمُسْتَعانُ عَلى‌ أَداءِ الشُّكْرِ، وَ إِنْ حالَ الْقَضاءُ دُونَ الرَّجاءِ، فَلَمْ يَعْتَدُّ مَنْ كانَ الْحَقُّ نِيَّتَهُ وَ التَّقْوى‌ سَريرَتَهُ‌

؛ اگر قضاى الهى بر آنچه مى‌پسنديم نازل شود، خداوند را بر آن نعمت سپاسگزاريم و براى شكرگزارى از او يارى مى‌طلبيم و اگر تقدير الهى ميان ما و آنچه به آن اميد داريم مانع شود، (و به شهادت برسيم) پس كسى كه نيّتش حق و درونش تقوا باشد از حق نگذشته (و به وظيفه خود عمل كرده است)». [٣]

حركت امام عليه السلام يكى از جلوه‌هاى باشكوه «عمل به وظيفه» بود، نتيجه هر چه بود فرقى نمى‌كرد، لذا مى‌فرمايد:

«أَرْجُو أَنْ يَكُونَ خَيْراً ما أَرادَ اللَّهُ بِنا، قُتِلْنا أَمْ ظَفِرْنا

؛ اميدواريم آنچه خداوند براى ما مقرّر فرموده خير باشد، چه كشته شويم، چه پيروز گرديم!». [٤]

[١]. بحارالانوار، ج ٤٤، ص ٣٢٩.

[٢]. توبه، آيه ٥٢.

[٣]. تاريخ طبرى، ج ٤، ص ٢٩٠.

[٤]. اعيان الشيعة، ج ١، ص ٥٩٧.