عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٣ - بخش سوم انگيزههاى قيام عاشورا

ما قَدْ عَلِمْتَ، اللَّهُمَّ إِنِّي احِبُّ الْمَعْرُوفَ وَ انْكِرُ الْمُنْكِرَ ...؛

خداوندا! اين قبر پيامبر تو محمّد صلى الله عليه و آله و من هم فرزند دختر او هستم، از آنچه براى من پيش آمده تو آگاهى، خداوندا! من معروف را دوست داشته و از منكر بيزارم!». [١]

در واقع امام عليه السلام انگيزه‌هاى اصلى قيام خويش را در اين جمله كوتاه، آن هم در كنار مرقد پاك جدّ بزرگوارش صلى الله عليه و آله در مقدّس‌ترين مكان‌ها بيان داشت و آن را به سينه تاريخ سپرد.

٣- شايد بتوان صريح‌ترين و رساترين تعبير امام عليه السلام در تبيين انگيزه اصلى قيامش را جمله‌اى دانست كه در وصيّت نامه آن حضرت به برادرش محمّد حنفيّه آمده است.

آن حضرت پس از آن‌كه انگيزه‌هايى چون هوى و هوس و كسب مقام را از قيام خود دور دانست، چنين نوشت:

«وَ إِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْإِصْلاحِ فِي أُمَّةِ جَدِّي، ارِيدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهى‌ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ اسِيرَ بِسِيرَةِ جَدِّي وَ أَبِي عَلِىِّ بْنِ أَبِي طالِبٍ‌

؛ من تنها به انگيزه اصلاح در امّت جدّم بپا خاستم، مى‌خواهم امر به معروف و نهى از منكر كنم و به روش جدّم و پدرم على بن ابى طالب عليه السلام رفتار نمايم!». [٢]

امام عليه السلام در اين عبارات كوتاه و گويا در همان آغاز راه، هدف حركت الهى خويش را بيان مى‌كند كه قصدش كشورگشايى و به چنگ آوردن مال و مقام دنيا نيست، بلكه هدفش فقط اصلاح جامعه اسلامى و احياى امر به معروف و نهى از منكر است.

٤- بعد از آن‌كه مسلم بن عقيل عليه السلام- سفير آن حضرت در كوفه- توسّط نيروهاى ابن زياد با مكر و حيله دستگير شد و به مجلس او وارد گشت و او، مسلم را متّهم به فتنه‌انگيزى ساخت، آن حضرت در پاسخ گفت:

«ما لِهذا آتَيْتُ، وَ لكِنَّكُمْ أَظْهَرْتُمُ الْمُنْكَرَ، وَ دَفَنْتُمُ الْمَعْرُوفَ ... فَأَتَيْناهُمْ لِنَأْمُرَهُمْ‌

[١]. فتوح ابن‌اعثم، ج ٥، ص ٢٧؛ مقتل الحسين خوارزمى، ج ١، ص ١٨٦ و بحارالانوار، ج ٤٤، ص ٣٢٨.

[٢]. فتوح ابن اعثم، ج ٥، ص ٣٣ و بحارالانوار، ج ٤٤، ص ٣٢٩.