عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٦ - ٢- تضعيف موقعيّت امام عليه السلام توسّط منافقان و عوامل معاويه

خواست تا دست از امام عليه السلام بردارد و به او ملحق شود و در مقابل اين كار، يك ميليون درهم بگيرد و نصف آن را هم نقداً پرداخت كرد؛ عبيداللَّه نيز فريب خورد و با جمعى از لشكريانش شبانه به معاويه پيوست و صبح‌گاهان لشكريان ديدند، بى‌فرمانده شده‌اند. [١]

٢- تضعيف موقعيّت امام عليه السلام توسّط منافقان و عوامل معاويه‌

در همان حال كه امام عليه السلام براى نبرد با معاويه آماده مى‌شد و لشكر خود را به سمت جبهه نبرد روانه مى‌ساخت، توسّط گروهى از لشكريان خود مورد تعرّض قرار گرفت؛ اين حركات موذيانه و مانند آن كه بدون ترديد بى ارتباط با عوامل نفوذى معاويه و دسيسه‌هاى او نبود، سبب تضعيف روحيّه لشكر و پراكندگى آنان، و چنان كه خواهد آمد در نهايت نيز منجر به صلح تحميلى معاويه شد.

نفوذ عوامل معاويه در ميان لشكر آن حضرت به قدرى شديد شد كه مورّخان مى‌نويسند: يك بار امام حسن عليه السلام توسّط يكى از نيروهاى خودى در حال نماز با خنجر مورد تعرض قرار گرفت‌ [٢] و بار ديگر برخى از سپاهيانش سجّاده از زيرپاى حضرت كشيدند. [٣]

و گاه برخى از بزرگان لشكر امام عليه السلام به معاويه نامه نوشتند كه حاضرند امام مجتبى عليه السلام را دست بسته تحويل دهند و يا او را به قتل برسانند. [٤]

[١]. ارشاد مفيد، ص ٣٥٣؛ مناقب ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ٣٨؛ تاريخ يعقوبى، ج ٢، ص ٢١٤ و مقاتل الطالبيين، ص ٤٢.

[٢]. ارشاد مفيد، ص ٣٥٢؛ مناقب ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ٣٨؛ شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٦، ص ٤١.

[٣]. ارشاد مفيد، ص ٣٥٢؛ مناقب ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ٣١؛ شرح نهج‌البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٦، ص ٤١.

[٤]. ارشاد مفيد، ص ٣٥٣.