عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٥ - مروان بن حكم مشاور عالى عثمان

وى فردى رفاه طلب، خوشگذران و اهل ريخت و پاش بود. شيوه حكومتى وى مورد اعتراض مسلمانان قرار گرفت؛ ولى عثمان به اعتراضات ترتيب اثرى نداد. [١]

يكى ديگر از فرمانداران عثمان از قبيله بنى اميّه، «عبداللّه بن ابى سرح» برادر رضاعى عثمان بود. وى از سوى عثمان والى مصر شد.

درباره وى نوشته‌اند: او از دشمنان سرسخت رسول خدا صلى الله عليه و آله بود كه آن حضرت را مورد استهزا قرار مى‌داد و از اين رو، رسول خدا فرمود: خون او هدر است، هر چند به پرده خانه كعبه چسبيده باشد.

به همين دليل، وى مدّتى فرارى بود، تا آن‌كه پس از مدّتى به مكّه آمد و به عثمان پناهنده شد و عثمان نيز او را پنهان نمود. آنگاه وى را در فرصتى مناسب نزد رسول خدا آورد و براى او شفاعت كرد. رسول اكرم صلى الله عليه و آله پس از سكوتى او را عفو كرد. پس از آن‌كه عثمان به اتّفاق عبداللّه خارج شد، رسول خدا فرمود: اين سكوت من براى آن بود كه كسى برخيزد و او را گردن بزند ....

او پس از آن‌كه به ظاهر اسلام آورد، مرتدّ شد.

عبداللّه بن ابى سرح به هنگام فرماندارى مصر، با ستم و بيدادگرى با مردم رفتار مى‌كرد و همين سبب شكايت مصريان از وى نزد عثمان شد. [٢]

مروان بن حكم مشاور عالى عثمان‌

از ديگر امويان كه نقش بسزايى در تصميم‌گيرى‌هاى عثمان داشت، مروان بن حكم بود.

عثمان در سال‌هاى نخستين حكومت خويش، عموى خود «حَكَم بن ابى العاص» و پسرش «مروان بن حكم» را كه طريد (تبعيدى) رسول خدا صلى الله عليه و آله بودند، به مدينه بازگرداند.

[١]. رجوع كنيد به: تاريخ طبرى، ج ٣، ص ٣١٩ و حياة الامام الحسين بن على عليه السلام، ج ١، ص ٣٤٤- ٣٤٥.

[٢]. رجوع كنيد به: تاريخ طبرى، ج ٣، ص ٣٤١؛ اسد الغابة، ج ٣، ص ١٧٣؛ مختصر تاريخ دمشق، ج ١٢، ص ٢٢٤- ٢٢٦ و حياة الامام الحسين بن على عليه السلام، ج ١، ص ٣٥١- ٣٥٢.