عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٨ - از سخنان معاويه آثار كينه وانتقام آشكار است

على عليه السلام نيز نگران حسن و حسين عليهما السلام بود

اميرمؤمنان عليه السلام نيز به خوبى مى‌دانست، قريش كه جمعى از آنان به ظاهر اسلام آورده بودند، همواره منتظر فرصتى براى انتقام بودند؛ امّا با وجود شخص على عليه السلام زمينه كافى براى اجراى همه مقاصد خويش نمى‌يافتند؛ ولى در كمين نشسته بودند كه با تسلّط كامل بر اوضاع، انتقام شكست‌هاى زمان اسلام را از آنان بگيرند.

در سخنى كه «ابن‌ابى‌الحديد» از آن حضرت نقل مى‌كند، اين نگرانى به خوبى نمايان است. او مى‌نويسد: اميرمؤمنان عليه السلام به خداوند عرضه مى‌دارد:

«اللَّهُمَّ إِنِّي اسْتَعْدِيكَ عَلى قُرَيْشٍ؛ فَإِنَّهُمْ أَضْمَرُوا لِرَسُولِكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ ضُرُوباً مِنَ الشَّرِّ وَالْغَدْرِ، فَعَجَزُوا عَنْها؛ وَ حُلْتَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَها؛ فَكانَتِ الْوَجْبَةُ بِي، وَ الدَّائِرَةُ عَلَىَّ. اللَّهُمَّ احْفَظْ حَسَنَاً وَ حُسَيْناً، وَ لا تُمَكِّنْ فَجَرَةَ قُرَيْشٍ مِنْهُما ما دُمْتُ حَيّاً، فَإِذا تَوَفَّيْتَنِي فَأَنْتَ الرَّقِيبُ عَلَيْهِمْ، وَ أَنْتَ عَلى كُلُّ شَىْ‌ءٍ شَهِيدٌ

؛ خداوندا! من از تو براى پيروزى بر قريش كمك مى‌جويم؛ چرا كه آنان كسانى بودند كه انواع توطئه‌ها و نيرنگ‌ها را درباره پيامبرت در نظر داشتند، ولى از اجراى آن ناتوان ماندند و تو مانع اجراى مقاصد آنها شدى؛ سپس همه هياهوها متوجّه من شد و توطئه‌ها بر ضدّ من بسيج گرديد. پروردگارا! حسن و حسين را حفظ فرما و تا زمانى كه من زنده‌ام امكان دستيابى و توطئه فاجران قريش را نسبت به آنان فراهم مساز و هنگامى كه مرا از ميان آنان برگرفتى، تو خود مراقب آنانى و تو بر هر چيز گواهى». [١]

از سخنان معاويه آثار كينه وانتقام آشكار است‌

هر چند از اعمال و رفتار معاويه در زمان سلطه بر كشور اسلامى مى‌توان به خوبى‌

[١]. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ٢٠، ص ٢٩٨، نكته ٤١٣. در خود نهج البلاغه، خطبه ١٧٢ نيز بخشى از اين جملات آمده است.