عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢ - ٤- ذلّت ناپذيرى عاشوراييان

٤- ذلّت ناپذيرى عاشوراييان‌

امام حسين عليه السلام و ياران همراه او، در اوصاف گوناگونى ممتاز بودند، ولى يكى از عالى‌ترين خصيصه‌هايى كه در آنان وجود داشت، ذلّت‌ناپذيرى و نستوهى آنان بود.

دشمن هر چه تلاش كرد كه آنان را به تسليم وادار كند و يا حتّى سخنى از آنان در تأييد خلافت يزيد بشنود، موفّق نشد. حسرت شنيدن يك كلمه حاكى از پشيمانى يا ضعف را بر دل دشمن باقى گذاشتند!

شعار

«هَيْهاتَ مِنَّا الذِّلَّةَ» [١]

و همچنين كلام ماندگار

«وَاللَّهِ لَاأُعْطِيكُمْ بِيَدِي إِعْطاءَ

الذَّلِيلِ، وَ لَاأَفِرُّ فَرارَ الْعَبيدِ

؛ به خدا سوگند نه به شما دست ذلّت مى‌دهم و نه همچون بردگان فرار خواهم كرد» [٢] براى هميشه بر تارك تاريخ مى‌درخشد!

ابن ابى‌الحديد معتزلى در كتاب خود- به مناسبت شرح خطبه ٥١ نهج‌البلاغه- بحثى را با عنوان

«أُباةُ الضَّيْمِ وَ أَخْبارُهُمْ‌»

(سرگذشت ستم‌ناپذيران) مطرح مى‌كند و جمعى از ستم‌ناپذيران را در تاريخ اسلام نام مى‌برد. وى در ابتداى اين بحث مى‌نويسد:

«سَيِّدُ أَهْلِ الْإِباءِ الَّذي عَلَّمَ النَّاسَ الْحَمِيَّةَ وَ الْمَوْتَ تَحْتَ ظِلالِ السُّيُوفِ، إِخْتِياراً لَهُ عَلَى الدَّنِيَّةِ، أَبُوعَبْدِاللَّهِ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِىِّ بْنِ أَبِي‌طالِبٍ عَلَيْهِمَا السَّلامُ؛ عُرِضَ عَلَيْهِ الْأمانُ وَ أَصْحابُهُ فَأَنِفَ مِنَ الذُّلِ‌

؛ بزرگ و پيشواى ستم‌ناپذيران جهان كه درس غيرت و برگزيدن مرگ در سايه شمشيرها را بر ذلّت و خوارى به مردم جهان داد، حسين بن على- عليهما السلام- بود. بر او و يارانش امان عرضه كردند، ولى آنان تن به ذلّت ندادند». [٣]

نه تنها امام حسين عليه السلام بلكه تمام يارانى كه با او در عاشوراى ٦١ هجرى كشته‌

[١]. احتجاج طبرسى، ج ٢، ص ٩٩.

[٢]. ارشاد مفيد، ص ٤٥٠.

[٣]. شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحديد، ج ٣، ص ٢٤٩.