عاشورا ريشه‌ها، انگيزه‌ها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٩ - ٢- كشتار وسيع مردم مدينه

بحث و بررسى قرار گرفته است و كتاب‌هاى فراوانى در اين زمينه نوشته شده است.

مشروح اين ماجرا در بخش چهارم (بخش رويدادها) خواهد آمد.

٢- كشتار وسيع مردم مدينه‌

اين فاجعه در ذى حجّه سال ٦٣ هجرى واقع شد [١] و به واقعه «حرّه» نيز معروف است. [٢]

پس از حادثه خونين كربلا و آگاهى مردم از ماهيّت يزيد و پليدى و خباثت وى، و اعلام قيام و جهاد از سوى «عبداللّه بن حنظله غسيل الملائكه‌» و برخى ديگر از صاحب نفوذان، انقلاب خونينى در مدينه آغاز شد.

مردم مدينه نخست با عبداللّه بن حنظله تا پاى جان بيعت كردند و آنگاه «عثمان بن محمد بن ابوسفيان»، والى مدينه را بيرون كردند. بنى‌اميّه در منزل مروان بن حكم اجتماع كردند و همگى در آن جا محبوس شدند.

مردم مدينه يزيد را از خلافت خلع كرده و به بدگويى و سبّ و لعن وى پرداختند.

يزيد كه از ماجرا مطّلع شد، لشكر عظيمى فراهم ساخت و فرماندهى آن را به عهده مردى خونريز به نام «مسلم بن عقبه» گذاشت. [٣]

اين فرمانده سفّاك، پس از محاصره مدينه، مقاومت آنان را درهم شكست و به قتل و غارت مدينه پرداخت و كشتار وسيعى را در اين شهر به راه انداخت.

[١]. كامل ابن اثير، ج ٤، ص ١٢٠ و تاريخ طبرى، ج ٤، ص ٣٧٤.

[٢]. «حرّه» به معناى زمين سنگلاخى و سنگستان است و چون بخشى از مدينه از سنگلاخ و سنگ‌هاى آتش‌فشانى پوشيده شده است، آن منطقه «حرّه» ناميده شد و به علّت پيدايش اين فاجعه در آن منطقه و نفوذ سپاه شام به مدينه از طريق «حرّه و اقم» به «واقعه حرّه» نيز معروف شده است. (لسان العرب، واژه «حرّه»).

[٣]. معاويه به يزيد سفارش كرده بود كه در صورت نقض بيعت توسّط مردم مدينه، آن‌ها را با مسلم بن عقبه درهم بشكن! (كامل ابن اثير، ج ٤، ص ١١٢ و الامامة و السياسة، ج ١، ص ٢٣١).