عاشورا ريشهها، انگيزهها، رويدادها، پيامدها - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٢ - ٢٤- زيارت عاشقانه جابربن عبداللَّه انصارى
جابر بن عبداللَّه انصارى از صحابه رسول خدا و ياران با وفاى اهل بيت عليهم السلام است.
پدرش عبداللَّه بن عمرو بن حرام انصارى از پيشگامان دعوت پيامبر براى هجرت به مدينه است. عبداللَّه بن عمرو در بيعت عقبه (در مكه) حضور داشت. در جنگ بدر و احد نيز در ركاب رسول خدا شركت جست و در جنگ احد به شهادت رسيد. [١]
جابر خود نيز در بيعت عقبه ثانيه- در حالى كه كودك بود- در كنار پدرش شركت داشت. وى از ياران برجسته رسول خدا صلى الله عليه و آله بود و در هيجده غزوه همراه پيامبر حضور داشت و در جنگ صفين نيز در ركاب على عليه السلام بود. او در اواخر عمر نابينا گرديد و در سال ٧٤ يا ٧٧ هجرى در سنّ ٩٤ سالگى وفات يافت. [٢]
عطيّه عوفى [٣] مىگويد: همراه با جابر بن عبداللَّه انصارى براى زيارت قبر امام حسين عليه السلام حركت كرديم؛ وقتى به كربلا رسيديم، جابر وارد رودخانه فرات شد و غسل (زيارت) كرد؛ آنگاه لنگى بر كمر بست و حولهاى بر دوش انداخت (همانند لباس محرم) و سپس خود را خوشبو نمود و به سمت قبر امام حسين عليه السلام حركت كرد.
به هنگام حركت همواره ذكر مىگفت، تا آنكه به قبر نزديك شديم.
در آن هنگام به من گفت: دستم را روى قبر بگذار. هنگامى كه دستش را روى قبر گذاشتم، جابر بيهوش بر روى قبر افتاد.
من آب به صورت جابر پاشيدم تا به هوش آمد. آنگاه سه بار صدا زد
«يا حسين» [٤]
و ادامه داد:
«حَبيبٌ لايُجيبُ حَبيبَهُ
؛ آيا دوست، پاسخ دوستش را نمىدهد؟!»
[١]. رجوع كنيد به: الاصابة في معرفة الصحابة، ج ٤، ص ١٦٢ (شرح حال عبداللَّه بن عمرو بن حرام).
[٢]. رجوع كنيد به: الاستيعاب، ج ١، ص ٢١٩؛ دائرة المعارف الشيعيّة العامة، ج ٧، ص ٧٠؛ معجم رجال الحديث، ج ٤، ص ١١ و اعيان الشيعه، ج ٤، ص ٤٧.
[٣]. شيخ طوسى در رجال خود عطيه عوفى را از اصحاب اميرمؤمنان على عليه السلام شمرده است؛ وى ازقبيله هَمْدان و داراى كتابى در تفسير بوده است. خود او مىگويد: من قرآن را با تفسيرش سه بار بر ابن عباس عرضه كردم، ولى قرائت قرآن را هفتاد بار نزد او خواندم (رجوع كنيد به: سفينة البحار، شرح حال عطيه).
[٤]. در نقلى ديگر آمده كه جابر نخست سه بار تكبير گفت و آنگاه زيارت نامهاى خواند (رجوع كنيد به: بحارالانوار، ج ٩٨، ص ٣٢٩.)