كه معنى واقعى «دعا» خواندن است. و هيچ گاه خواندن و دعوت شخصى براى انجام كارى حرام نمى باشد بلكه اساس زندگى بشر را تعاون و همكارى و درخواست كمك به يكديگر تشكيل مى دهد.

ولى همين لفظ گاهى در معنى خاصى كه همان دعوت شخصى با نهايت ذلت به گمان اين كه او مالك امور دنيا و آخرت و فعال ما يشاء جهان آفرينش است به كار مى رود به طور مسلم درخواست چيزى از كسى به اين نحو، رنگ و قيافه عبادت به خود گرفته و حرام خواهد بود.

در قرآن مجيد و احاديث اسلامى گاهى لفظ دعا كه معنى وسيع و گسترده اى دارد در خصوص عبادت به كار رفته است چنان كه مى فرمايد:

(...أُدْعُونى أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتى سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ...) .[١]

«مرا بخوانيد تا به درخواست شما پاسخ بگويم كسانى كه تن به پرستش من نمى دهند و كبر مىورزند وارد دوزخ مى شوند».

از پيامبر گرامى(صلى الله عليه وآله) نقل شده است: «الدُّعاءُ مُخُّ الْعِبادَةِ»: «دعا مغز و روح عبادت است».

نتيجه اين دو بحث اين مى شود كه: معنى حقيقى عبادت پرستش است و گاهى به معنى ديگر نيز استعمال مى شود. و هرگز در اين مورد نبايد به بهانه اين كه لفظ عبادت به كار رفته است آن را مورد تحريم دانست.

و لفظ «دعا» و «مغفرت» عكس لفظ «عبادت» است و معنى وسيعى دارد كه شرعاً جايز است ولى گاهى در معنى خاصى به كار مى رود كه هماهنگ با عبادت مى گردد.

[١] غافر/٦٠.