با توجه به متن اين آيات، و قراينى كه در قبل و بعد آنها است، روشن مى گردد كه هدف همگى انتقاد از شفيع بودن بت ها مى باشد، و مفاد آنها نفى شفاعت به طور مطلق نيست بلكه هدف، انتقاد از شفيع بودن بت ها است، زيرا اين موجودات (كه به تعبير قرآن عقل و شعورى ندارند و مالك چيزى نيستند) چگونه مى توانند از ديگرى دفع ضرر كنند.

٥.(ءَأَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ آلِهَةً إِنْ يُرِدْنِ الرَّحْمنُ بِضُرّ لا تُغْنِ عَنّى شَفاعَتُهُمْ شَيْئاً وَلا يُنْقِذُونَ).[١]

«آيا من جز خدا، خدايانى براى خود انتخاب كنم، در صورتى كه هرگاه از طرف خدا ضررى (كيفر) متوجه من مى گردد، شفاعت آنان سودى نبخشيده و مرا نجات نمى دهد».

گوينده اين سخن طبق نقل مفسران، حبيب نجار است كه به حمايت از رسولان عيسى برخاسته، و از توجه به بتها و اعتقاد به شفاعت آنها انتقاد مى كند.

بنابراين مجموع آيات نفى كننده شفاعت در چهار گروه خلاصه مى گردد. حضرت استاد علامه طباطبايى در مفاد آيه هاى نفى كننده شفاعت بيانى دارند، كه خلاصه آن را در اين جا مى آوريم:

«اقوام گذشته، اعم از بت پرستها وغير آنها، معتقد بودند كه زندگى آخرت نيز يك نوع حيات دنيوى است كه قانون اسباب و تأثير و تأثرات مادى و طبيعى، عيناً در آن حكمفرماست، لذا انواع قربانيها و هدايا را به خدايان خود تقديم مى داشتند، تا از گناهان آنها صرفنظر كرده و يا در احتياجات، آنها را كمك كنند، و يا آنها را وسيله شفاعت خود قرار مى دادند ويا فداء و بدلى براى

[١] يس/٢٣.