منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٦٤
يَشاءُ وَيَجْعَلُهُ كِسَفاً فَتَرى الوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلالِهِ فَإِذا أَصابَ بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ إِذا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ).[١]
«خدايى كه بادها را مى فرستد پس آن بادها ابرها را برمى انگيزند سپس ابرها را به هر كيفيتى كه بخواهد در آسمان مى گستراند، و بعد به صورت قطعات تيره در مى آورد، آنگاه دانه هاى باران را مى بينى كه از خلال آنها بيرون مى آيد و به هر كس كه اصابت نمايد خوشحال مى گردد».
اين آيه آشكارا به اصل سببيت در پديده هاى طبيعى گواهى مى دهد زيرا آمدن باران را به عواملى مختلف همچون : ١. وزش باد، ٢. حركت ابرها، ٣. به هم پيوستگى آنها، نسبت مى دهد. بنابراين هر يك به نوبه خود در آمدن باران كه يك پديده طبيعى است مؤثر مى باشد.
اين آيات به تأثيرگذارى امورى طبيعى گواهى داده آيات ديگرى نيز به تأثيرگذارى انسان در فعل خود شهادت مى دهند به گواه اينكه در قسمتى از آيات، عمل را به خود انسان نسبت مى دهد و مى فرمايد:
(...قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالمُؤْمِنُونَ...) .[٢]
«بگو عمل نماييد پس به زودى خدا و پيامبر او و مؤمنان عمل شما را مى بينند».
در آيه ديگر مى فرمايد:
(...أَطيعُوا اللّهَ وَأَطيعُوا الرَّسُولَ وَلا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ) .[٣]
«خدا و پيامبرش را اطاعت نماييد و اعمال خود را باطل ننماييد».
برخى از آيات براى انسان نصيبى جز از طريق سعى او قائل نمى شود و
[١] روم/٤٨.
[٢] توبه/١٠٥.
[٣] محمد/٣٣.