منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٥٣
با توجه به اين بيان پاسخ اشكال روشن گرديد، زيرا توحيد اقسامى دارد كه به سه قسم آن اشاره مى شود:
١. توحيد ذات: خداوند ذاتى است كه شريك و همتايى ندارد و در برابر آن اعتقاد به دوگانگى خداوند است كه شرك در ذات شمرده مى شود.
٢. توحيد در افعال: و آن اين است كه مؤثر واقعى در جهان يكى است و هر موجودى هر گونه اثر و خاصيتى كه دارد از خدا است، سوزندگى آتش، برندگى شمشير، درخشندگى خورشيد، زيبايى گل، درمان بخشى داروها...همه از ناحيه خدا و به فرمان او است.
هيچ موجودى در جهان در كار خود مستقل نبوده و همه از او نيرو مى گيرند، و مستقل در تأثير در سراسر جهان ذات پاك او است حتى انسان كه در كار و فعاليت هاى خود اختيار دارد، قدرت بر انجام هر كارى را از خدا مى گيرد.
٣. توحيد عبادت: و آن اين است كه جز ذات او، هيچ كس را شايسته عبوديت و بندگى ندانيم، و هيچ يك از موجودات جهان از سنگ و چوب، از ماه و خورشيد، از جاندار و انسان حتى پيامبران و اوليا كه مظهر عالى ترين كمال در جهان هستى مى باشند، شايسته بندگى و پرستش نمى باشند.
زيرا ملاك وعلت خضوع در حدّ پرستش، همان كمال ذاتى است كه تنها از آن خدا است و جز او هيچ موجودى كمالى از خود نداشته و بلكه هر چيزى هر چه دارد از جانب خدا دارد.
با توجه به اين اصل، قدرى درباره حقيقت شفاعت و يا درخواست شفاعت از اولياى خدا، به پژوهش بپردازيم. حقيقت شفاعت در روز رستاخيز جز اين نيست كه فيض الهى و رحمت گسترده او از ناحيه اولياى خدا به افراد